สำนักข่าว Axios รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวจากสหรัฐฯ อิสราเอล และกลุ่มผู้ไกล่เกลี่ยในภูมิภาคจำนวน 4 แหล่งที่ทราบข้อมูลเกี่ยวกับการเจรจาว่า สหรัฐฯ อิหร่าน และกลุ่มผู้ไกล่เกลี่ยในภูมิภาคกำลังหารือเงื่อนไขสำหรับการหยุดยิงชั่วคราว 45 วัน ซึ่งอาจนำไปสู่การยุติสงครามอย่างถาวร
แหล่งข่าวระบุว่า โอกาสที่จะบรรลุข้อตกลงบางส่วนภายใน 48 ชั่วโมงข้างหน้านั้นมีน้อย แต่ความพยายามครั้งสุดท้ายนี้เป็นโอกาสเดียวที่จะป้องกันการยกระดับความตึงเครียดครั้งใหญ่ของสงคราม ซึ่งจะรวมถึงการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนของอิหร่านครั้งใหญ่ และการตอบโต้ต่อโรงงานพลังงานและโรงกลั่นน้ำจืดนรัฐต่างๆ ในอ่าวเปอร์เซีย
กำหนดเส้นตาย 10 วันของประธานาธิบดีทรัมป์ต่ออิหร่านจะหมดลงในเย็นวันจันทร์ตามเวลาท้องถิ่น แต่ในวันอาทิตย์ ทรัมป์ได้ขยายกำหนดเส้นตายออกไปอีก 20 ชั่วโมง และโพสต์บน Truth Social กำหนดเส้นตายใหม่เป็นวันอังคาร เวลา 20.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งตรงกับวันพุธ เวลา 07.00 น.ตามเวลาไทย
ทรัมป์เผยกับ Axios เมื่อวันอาทิตย์ว่า สหรัฐฯ กำลัง “เจรจาอย่างจริงจัง” กับอิหร่าน และสามารถบรรลุข้อตกลงได้ก่อนถึงกำหนดเส้นตายในวันอังคาร และว่า “มีโอกาสสูง แต่ถ้าพวกเขาไม่ทำข้อตกลง ผมจะระเบิดทุกอย่างที่นั่น”
ทรัมป์ขู่ว่าจะทำลายโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญต่อพลเรือนอิหร่าน หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงกับอิหร่าน ซึ่งการโจมตีดังกล่าวอาจถือเป็นอาชญากรรมสงคราม ขณะที่อิหร่านขู่ว่า จะตอบโต้ด้วยการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานในอิสราเอลและกลุ่มประเทศอ่าวเปอร์เซีย
แหล่งข่าว 2 แหล่งระบุว่า แผนปฏิบัติการสำหรับการโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่อโรงงานพลังงานของอิหร่านพร้อมแล้ว แต่เน้นย้ำว่าการขยายกำหนดเส้นตายของทรัมป์มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้โอกาสสุดท้ายในการบรรลุข้อตกลง
แหล่งข่าว 4 แหล่งที่มีความรู้เกี่ยวกับความพยายามทางการทูตกล่าวว่า การเจรจาเกิดขึ้นผ่านผู้ไกล่เกลี่ยในปากีสถาน อียิปต์ และตุรกี รวมถึงผ่านข้อความที่ส่งระหว่าง สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษของทรัมป์ และอับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กล่าวว่า ฝ่ายบริหารของทรัมป์ได้เสนอข้อเสนอหลายประการแก่อิหร่านในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา แต่จนถึงขณะนี้เจ้าหน้าที่อิหร่านยังไม่ยอมรับ
แหล่งข่าวกล่าวว่า ผู้ไกล่เกลี่ยกำลังหารือกับฝ่ายต่างๆ เกี่ยวกับเงื่อนไขของข้อตกลง 2 ขั้นตอน ขั้นตอนแรกจะเป็นการหยุดยิง 45 วัน ซึ่งจะมีการเจรจาเพื่อยุติสงครามอย่างถาวร
แหล่งข่าวรายหนึ่งกล่าวว่า การหยุดยิงอาจขยายออกไปได้หากจำเป็นต้องใช้เวลามากขึ้นสำหรับการเจรจา
ส่วนขั้นตอนที่สองจะเป็นข้อตกลงในการยุติสงคราม
แหล่งข่าวระบุว่า ผู้ไกล่เกลี่ยคิดว่าการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างเต็มรูปแบบ และทางออกสำหรับปัญหายูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่าน ไม่ว่าจะโดยการนำออกจากประเทศหรือทำให้เจือจาง จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีการบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายเท่านั้น
แหล่งข่าวระบุว่า ผู้ไกล่เกลี่ยกำลังดำเนินการเกี่ยวกับมาตรการสร้างความเชื่อมั่นที่อิหร่านสามารถทำได้เกี่ยวกับการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งและคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่าน
แหล่งข่าว 2 รายกล่าวว่า ประเด็นทั้งสองนี้เป็นไพ่เด็ดหลักของอิหร่านในการเจรจา และอิหร่านจะไม่ยอมสละประเด็นเหล่านี้ทั้งหมดเพื่อแลกกับการหยุดยิงเพียง 45 วัน
ผู้ไกล่เกลี่ยต้องการดูว่า อิหร่านจะสามารถดำเนินการบางส่วนในทั้งสองประเด็นในระยะแรกของข้อตกลงได้หรือไม่ พวกเขายังกำลังดำเนินการเกี่ยวกับขั้นตอนที่ฝ่ายบริหารของทรัมป์สามารถทำได้เพื่อให้การรับประกันแก่อิหร่านว่าการหยุดยิงจะไม่ใช่เพียงชั่วคราวและสงครามจะไม่ปะทุขึ้นอีก
เจ้าหน้าที่อิหร่านชี้แจงต่อผู้ไกล่เกลี่ยว่า พวกเขาไม่ต้องการตกอยู่ในสถานการณ์เช่นเดียวกับฉนวนกาซาหรือเลบานอน ที่มีการหยุดยิงบนกระดาษ แต่สหรัฐฯ และอิสราเอลสามารถโจมตีอีกครั้งได้ทุกเมื่อที่ต้องการ
ฝ่ายไกล่เกลี่ยกำลังดำเนินการเกี่ยวกับมาตรการสร้างความเชื่อมั่นอื่นๆ ที่สหรัฐฯ อาจนำมาใช้เพื่อตอบสนองต่อข้อเรียกร้องบางประการของอิหร่าน
แหล่งข่าวที่มีความรู้โดยตรงกล่าวว่า ผู้ไกล่เกลี่ยมีความกังวลอย่างมากว่า การตอบโต้ของอิหร่านต่อการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของสหรัฐฯ และอิสราเอล จะสร้างความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อแหล่งน้ำมันและน้ำของประเทศในอ่าวเปอร์เซีย
ผู้ไกล่เกลี่ยแจ้งเจ้าหน้าที่อิหร่านว่า ไม่มีเวลาสำหรับการเจรจาต่อรองเพิ่มเติมแล้ว และเน้นย้ำว่า 48 ชั่วโมงข้างหน้าเป็นโอกาสสุดท้ายที่จะบรรลุข้อตกลงและป้องกันความเสียหายอย่างใหญ่หลวงต่ออิหร่าน
เจ้าหน้าที่อิหร่านยังคงมีท่าทีแข็งกร้าวอย่างยิ่งและปฏิเสธการประนีประนอมใดๆ กองทัพเรือของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านกล่าวเมื่อวันอาทิตย์ว่า สถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซจะ “ไม่มีวันกลับคืน” สู่สภาพก่อนสงคราม โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับสหรัฐฯ และอิสราเอล
Photo by VALENTIN FLAURAUD / AFP, Photo by POOL / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / GETTY IMAGES VIA AFP
