ซาอุดีอาระเบียทุ่มเงินมหาศาลไปกับอาวุธยุทโธปกรณ์ที่ทันสมัย แต่การโจมตีที่ร้ายแรงเมื่อเร็วๆ นี้ โดยเฉพาะที่สนามบินริยาด เผยให้เห็นถึงจุดอ่อนในความสามารถในการป้องกันการโจมตีอย่างไม่หยุดยั้งของกลุ่มฮูตี
การโจมตีที่ร้ายแรงที่สุดในซาอุฯ ในรอบกว่าทศวรรษเกิดขึ้นที่สนามบินริยาดเมื่อวันเสาร์ (10 ต.ค.) ทำให้มีผู้เสียชีวิต 12 คน และบาดเจ็บมากกว่า 300 คน ส่งผลให้สถานทูตและสถานกงสุลต่างๆ ต้องเตือนพลเมืองของตนให้หลีกเลี่ยงสถานที่ดังกล่าว
การโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนซ้ำหลายครั้งยังทำลายชื่อเสียงด้านความมั่นคงของราชอาณาจักรที่ร่ำรวยน้ำมันแห่งนี้ด้วย
ซาอุฯ สกัดกั้นการโจมตีไม่ได้?
การโจมตีซ้ำๆ ของกลุ่มฮูตี กำลังทำให้ระบบป้องกันภัยทางอากาศของซาอุฯ ตึงเครียด และอาจทำให้ขีปนาวุธสกัดกั้นลดจำนวนลง ซึ่งมีรายงานว่าทั่วโลกมีจำนวนไม่เพียงพอ
แม้ว่าซาอุฯ จะสกัดกั้นการโจมตีได้ทั่วประเทศ แต่การโจมตีหลายครั้ง รวมถึงการโจมตีโรงงานน้ำมันและสนามบินริยาด ก็ยังเล็ดลอดเข้ามาได้
สนามบินนานาชาติคิงคาลิดเป็นหนึ่งในสนามบินที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกเมื่อวัดจากพื้นที่ โดยครอบคลุมอาณาบริเวณ 225 ตารางกิโลเมตร และตั้งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองประมาณ 35 กิโลเมตร
“แม้แต่ระบบแบบหลายชั้นที่รวม Patriot, THAAD, เครื่องบินรบ และเซ็นเซอร์อื่นๆ เข้าด้วยกัน ก็ไม่สามารถสร้างโดมที่ป้องกันการแทรกซึมเหนือประเทศขนาดเท่าซาอุฯ” ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 2.2 ล้านตารางกิโลเมตร
— อันเดรียส ครีก จากบริษัทความเสี่ยง MENA Analytica ในลอนดอน
ขีปนาวุธเหล่านี้ “ต้องปกป้องริยาด สนามบิน แหล่งน้ำมัน ฐานทัพ เมืองศักดิ์สิทธิ์ และโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง” ครีกเผย
ซาอุฯ มีขีดความสามารถด้านอุตสาหกรรมทางทหารที่จำกัด จึงต้องทุ่มงบประมาณมหาศาลเพื่อนำเข้าอาวุธยุทโธปกรณ์ที่ทันสมัย
ในอดีต ซาอุฯ ต้องพึ่งพาบุคลากร ผู้รับเหมา และครูฝึกชาวต่างชาติจำนวนมากเพื่อเสริมกำลังพลของประเทศ
การจัดซื้ออาวุธหลักจากผู้ผลิตในตะวันตก ซึ่งรวมถึงบริษัทจากสหรัฐฯ สหราชอาณาจักร และฝรั่งเศส กลายเป็นจุดเด่นของนโยบายด้านการป้องกันประเทศและเป็นกลยุทธ์ทางการทูตเพื่อสร้างความสัมพันธ์อันดีกับประเทศพันธมิตร
ทำไมกลุ่มฮูตีถึงเพิ่มความรุนแรง
ครีกบอกว่า แม้ว่าระบบป้องกันของซาอุฯ จะสกัดกั้นการโจมตีได้หลายครั้ง แต่ “กลุ่มฮูตีไม่จำเป็นต้องเจาะระบบทุกครั้ง” เพื่อบรรลุเป้าหมาย พวกเขาต้องการเพียงแค่การโจมตีเป็นครั้งคราว และการโจมตีสนามบินริยาดซ้ำๆ แสดงให้เห็นว่าพวกเขา “ยังคงมีความสามารถในการโจมตีต่อเนื่องในระยะยุทธศาสตร์”
การโจมตีของกลุ่มฮูตีที่เพิ่มขึ้นนี้เกิดขึ้นพร้อมกับการปะทุขึ้นอีกครั้งของสงครามกลางเมืองเยเมนที่ยืดเยื้อมานาน ซึ่งพันธมิตรที่นำโดยซาอุฯ สนับสนุนรัฐบาลที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติในการต่อต้านกลุ่มฮูตี ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา
โทมัส จูโน นักวิเคราะห์ด้านความมั่นคงจากมหาวิทยาลัยออตตาวากล่าวว่า กลุ่มฮูตีต้องการ “เขียนกฎใหม่ของเกม”
ด้วยเหตุที่เครื่องบินรบของซาอุฯ โจมตีสนามบินซานา ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของกลุ่มฮูตี กลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านกลุ่มนี้จึงต้องการ “ทำกับซาอุฯ ในสิ่งที่ซาอุฯ ทำกับพวกเขา” จูโนเผย
กลุ่มฮูตี หรือที่รู้จักกันในชื่อ อันซาร์ อัลเลาะห์ มีนักรบหลายหมื่นคน ที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดี มีความอดทน และผ่านการสู้รบอย่างโชกโชนในภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงชันของเยเมน
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ขีปนาวุธและโดรนของกลุ่มฮูตีกลายเป็นภัยคุกคามต่อประเทศเพื่อนบ้านในอ่าวอาหรับที่ร่ำรวยด้วยน้ำมัน และเมื่อเร็วๆ นี้ยังสามารถโจมตีไปไกลถึงอิสราเอลได้อีกด้วย
จูโนบอกว่า การมุ่งเป้าโจมตีโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของซาอุฯ เป็นการส่งสัญญาณจากกลุ่มฮูตีว่า “ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อให้ได้มาซึ่งสันติภาพนั้นนับวันยิ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ” ซึ่งเป็นการกล่าวถึงความหวังที่จะยุติสงครามในเยเมนให้ได้ในที่สุด
“สำหรับซาอุฯ แล้ว นี่ถือเป็นหายนะอย่างแท้จริง เพราะพวกเขาพยายามจะถอนตัวออกจากสงครามในเยเมนมาหลายปีแล้ว” จูโนเผย
ซาอุฯ มีความเห็นอย่างไร
ครีกกล่าวว่า “สนามบินแห่งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง” เนื่องจากเป็นหัวใจสำคัญของวิสัยทัศน์ Saudi Vision 2030 ภายใต้การนำของมกุฎราชกุมารโมฮัมเหม็ด บิน ซัลมาน ซึ่งมีเป้าหมายที่จะผลักดันให้กรุงริยาดกลายเป็นศูนย์กลางหลักสำหรับนักท่องเที่ยว บริษัทข้ามชาติ และการจัดงานระดับนานาชาติ
“กลุ่มฮูตีเองก็ตระหนักถึงเรื่องนี้ดี”
ครีกเตือนว่า แม้การก่อกวนการดำเนินงานของสนามบินในกรุงริยาดอาจไม่ได้บั่นทอนแสนยานุภาพทางทหารของซาอุฯ แต่การโจมตีที่เกิดขึ้นซ้ำๆ ก่อให้เกิดผลกระทบทั้งทางเศรษฐกิจและจิตวิทยา ซึ่งรุนแรงยิ่งกว่าความเสียหายทางกายภาพที่เกิดขึ้นจริง
เหตุโจมตีสนามบินเมื่อวันเสาร์ถือเป็นเหตุการณ์ที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในซาอุฯ นับตั้งแต่เกิดเหตุระเบิดฆ่าตัวตายเมื่อปี 2015 เหตุการณ์นี้ยังเกิดขึ้นในช่วงก่อนหน้าที่จะเข้าสู่ฤดูกาลแห่งการจัดงานประชุมและกิจกรรมความบันเทิงครั้งสำคัญของประเทศ โดยงาน WPC Energy Congress มีกำหนดเปิดฉากขึ้นที่กรุงริยาดในวันอาทิตย์
ก่อนหน้านี้ ทางการมักแจ้งเตือนประชาชนเกี่ยวกับภัยคุกคามหรือความเป็นไปได้ที่จะเกิดการโจมตีผ่านทางข้อความสั้น (SMS) แต่การแจ้งเตือนดังกล่าวยุติลงในระยะหลัง ส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากรู้สึกกังวลและระแวดระวังภัย
เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา คณะทูตที่แสดงความกังวลได้ร้องเรียนว่าไม่ได้รับการแจ้งข้อมูลอย่างสม่ำเสมอจากเจ้าหน้าที่ซาอุฯ สถานทูตหลายแห่งแนะนำให้พลเมืองหลีกเลี่ยงสนามบินริยาดหลายชั่วโมงก่อนที่ทางการซาอุฯ จะออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการครั้งแรก
Photo by MOHAMMED HUWAIS / AFP
