ประเทศไทยมีแผนแผนจัดซื้อระบบจรวดหลายลำกล้องเคลื่อนที่เร็ว (HIMARS) จากสหรัฐฯ มูลค่า 123 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 4,174 ล้านบาท ซึ่งอาจช่วยเพิ่มขีดความสามารถด้านอำนาจการยิงระยะไกลที่มีความแม่นยำสูงให้กับกองทัพบกไทยได้อย่างมีนัยสำคัญ นับเป็นประเทศใน 2 ในอาเซียนต่อจากสิงคโปร์
HIMARS หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ M142 High Mobility Artillery Rocket System เป็นระบบจรวดหลายลำกล้องที่มีความคล่องตัวสูงและโจมตีเป้าหมายได้อย่างแม่นยำ ผลิตโดยบริษัท ล็อกฮีดมาร์ติน ของสหรัฐฯ
ระบบ HIMARS ติดตั้งอยู่บนรถบรรทุกทหารแบบ 6 ล้อ ซึ่งสร้างขึ้นบนโครงรถตระกูลยานพาหนะทางยุทธวิธีขนาดกลาง (FMTV) ในพิกัดน้ำหนัก 5 ตัน สามารถบรรจุจรวดนำวิถี GMLRS ได้ 6 นัด (1 ชุด) หรือขีปนาวุธนำวิถี ATACMS ได้ 1 นัด
HIMARS รุ่น M142 พัฒนาต่อยอดมาจากระบบจรวดหลายลำกล้อง M270 MLRS ที่เคลื่อนที่ด้วยสายพานตีนตะขาบ ซึ่งเข้าประจำการในกองทัพสหรัฐฯ เมื่อปี 1983 โดยเครื่องยิง 1 ชุดบรรจุจรวดได้ 12 นัด
แม้จะมีประสิทธิภาพมากแต่ด้วยน้ำหนักที่มากถึง 24 ตัน และข้อจำกัดที่ต้องอาศัยเครื่องบินลำเลียงทางยุทธศาสตร์รุ่น C-17 เท่านั้น ทำให้ M270 ไม่สามารถถูกส่งไปปฏิบัติภารกิจร่วมกับกองกำลังพลร่มหรือกองกำลังเคลื่อนที่เร็ว ซึ่งเป็นรูปแบบกองกำลังที่กองทัพบกสหรัฐฯ มุ่งเน้นในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ได้ ล็อกฮีดมาร์ตินจึงเสนอระบบ HIMARS ขึ้นมาและได้รับเลือกในปี 1996

โดยปกติแล้ว เครื่องยิง HIMARS แต่ละชุดจะปฏิบัติงานโดยมีกำลังพลประจำการ 3 นาย ประกอบด้วย ผู้บังคับการ พลขับ และพลยิง โดยระบบควบคุมการยิงด้วยคอมพิวเตอร์ช่วยให้สามารถปฏิบัติงานได้ด้วยกำลังพลเพียง 2 นาย หรือแม้แต่ทหารเพียงนายเดียวในการบรรจุและถอนกระสุนออกจากระบบได้
ระบบควบคุมการยิงประกอบด้วยจอแสดงผลวิดีโอ แผงควบคุมแบบแป้นพิมพ์ หน่วยความจำสำหรับจัดเก็บโปรแกรมขนาด 1 กิกะไบต์ และระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (GPS) โดยคอมพิวเตอร์ควบคุมการยิงนี้ช่วยให้สามารถดำเนินการยิงได้ทั้งในโหมดอัตโนมัติและโหมดควบคุมด้วยตนเอง
ในการปฏิบัติภารกิจทั่วไป ศูนย์บัญชาการและควบคุมจะส่งข้อมูลเป้าหมายที่เลือกไว้ผ่านช่องทางการสื่อสารข้อมูลที่ปลอดภัย ไปยังคอมพิวเตอร์ประจำเครื่องยิง HIMARS จากนั้นคอมพิวเตอร์จะปรับทิศทางเครื่องยิงไปยังเป้าหมาย พร้อมทั้งส่งสัญญาณแจ้งให้กำลังพลเตรียมความพร้อมและทำการยิงตามจำนวนกระสุนที่กำหนดไว้ล่วงหน้า
เครื่องยิงสามารถปรับทิศทางไปยังเป้าหมายได้ภายในเวลาเพียง 16 วินาที นอกจากนี้ กำลังพลยังสามารถเลือกรูปแบบภารกิจที่ตั้งโปรแกรมไว้ล่วงหน้าหลายรูปแบบซึ่งจัดเก็บอยู่ในคอมพิวเตอร์ได้อีกด้วย
HIMARS เข้าประจำการครั้งแรกในปี 2005 ที่กองพลทหารปืนใหญ่ที่ 18 และเข้าสู่สมรภูมิครั้งแรกเมื่อปี 2011 ที่อัฟกานิสถาน รวมทั้งในสงครามอิหร่านด้วย

จุดเด่นที่สำคัญจุดหนึ่งของ HIMARS คือ ความสามารถในการยิงจรวดและขีปนาวุธทางยุทธวิธีชนิดต่างๆ ที่มีความแม่นยำสูง ข้อมูลจากล็อกฮีดมาร์ตินระบุว่า ระบบดังกล่ารองรับกระสุนหลัก 3 ประเภท ได้แก่
1.ระบบจรวดหลายลำกล้องแบบนำวิถี (Guided Multiple Launch Rocket System หรือ GMLRS)
HIMARS สามารถบรรทุกจรวด GMLRS ได้ 6 นัดในแท่นยิงเดียว
จรวดเหล่านี้ใช้ระบบนำวิถีด้วยจีพีเอส ซึ่งออกแบบมาเพื่อโจมตีเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างแม่นยำสูง ไม่ว่าจะเป็นฐานที่ตั้งทางทหาร คลังเก็บกระสุน หรือศูนย์บัญชาการ
จรวด GMLRS รุ่นมาตรฐานมีระยะยิงประมาณ 70 กิโลเมตร ในขณะที่รุ่นใหม่กว่าอย่าง Extended-Range GMLRS (ER GMLRS) ได้รับการออกแบบมาให้มีระยะยิงไกลถึงประมาณ 150 กิโลเมตร
ระบบนี้สามารถยิงจรวดไปยังเป้าหมายต่างๆ ที่กำหนดไว้ได้ในการปฏิบัติภารกิจยิงเพียงครั้งเดียว ทำให้สามารถโจมตีตำแหน่งเป้าหมายหลายแห่งได้โดยไม่จำเป็นต้องเคลื่อนย้ายตัวแท่นยิง
2.ขีปนาวุธโจมตีแม่นยำ (Precision Strike Missile หรือ PrSM)
ขีปนาวุธโจมตีแม่นยำเป็นอาวุธพื้นสู่พื้นระยะไกลรุ่นใหม่ที่พัฒนาขึ้นเพื่อทดแทนระบบขีปนาวุธทางยุทธวิธีของกองทัพบก (Army Tactical Missile System หรือ ARMS) รุ่นเก่า
ระบบ HIMARS สามารถบรรทุกขีปนาวุธ PrSM ได้ 2 ลูกในแท่นยิงเดียว
ขีปนาวุธนี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อโจมตีเป้าหมายในระยะทางเกิน 400 กิโลเมตร โดยล็อกฮีดมาร์ตินโฆษณาว่ามีระยะทำการมากกว่า 499 กิโลเมตร
3.ระบบขีปนาวุธทางยุทธวิธีของกองทัพบก (Army Tactical Missile System หรือ ATACMS)
HIMARS สามารถบรรทุกขีปนาวุธ ATACMS ได้ 1 นัดต่อ 1 แท่นยิง
ขีปนาวุธ ATACMS แต่ละรุ่นมีพิสัยการโจมตีแตกต่างกัน โดยสามารถโจมตีเป้าหมายได้ไกลสูงสุดถึง 300 กิโลเมตร ซึ่งช่วยเพิ่มระยะการโจมตีของเครื่องยิงให้ไกลขึ้นกว่าการใช้จรวด GMLRS แบบมาตรฐานอย่างมาก
อย่างไรก็ดี HIMARS ไม่สามารถบรรทุกกระสุนทั้ง 3 ประเภทพร้อมกันได้ โดยประเภทของกระสุนที่บรรทุกจะขึ้นอยู่กับแท่นยิงที่ติดตั้งอยู่บนตัวรถ แต่การผสมผสานระหว่างความคล่องตัว ความแม่นยำ และพิสัยการยิงระยะไกล ทำให้ HIMARS กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของกองกำลังทหารปืนใหญ่จรวดสมัยใหม่
ทั้งนี้ ส่วนของไทยยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการต่อสาธารณะว่า ในข้อเสนอการจัดซื้อของประเทศไทยจะรวมขีปนาวุธประเภทใดบ้าง หรือมีจำนวนเท่าใด
ความร้ายกาจต่อมาคือ แท็กติกในการยิงแล้วหนี (shoot-and-scoot) ก่อนที่กองกำลังฝ่ายศัตรูจะตรวจพบตำแหน่งที่ใช้ในการปล่อยอาวุธ นับตั้งแต่ช่วงเวลาที่เครื่องยิงเปิดเผยตำแหน่งออกมา จนกระทั่งเริ่มเคลื่อนที่อีกครั้ง โดยปกติจะใช้เวลาเพียง 30 วินาทีเท่านั้น
ยกตัวอย่างระบบ HIMARS ของยูเครน เจ้าหน้าที่สามารถรับข้อมูลเป้าหมาย ยิงจรวด GMLRS จำนวน 6 นัด เคลื่อนที่ไปอีก 5 กิโลเมตรเพื่อเข้าสู่ตำแหน่งยิงใหม่ และบรรจุกระสุนเพิ่มจากรถบรรทุก M1148 ที่จอดอยู่ในที่กำบัง และเตรียมพร้อมกลับมายิงได้อีกครั้ง ทั้งหมดนี้ใช้เวลาเพียง 15 นาที
ปัจจุบัน M142 HIMARS ประจำการอยู่ในหลายประเทศ ได้แก่ สหรัฐฯ จอร์แดน โมร็อกโก โปแลนด์ เอสโตเนีย สิงคโปร์ และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ แต่ที่ทำให้ HIMARS เป็นที่รู้จักไปทั่วโลกคือ หลังจากสหรัฐฯ ส่งมอบเครื่องยิงชุดแรกจำนวน 4 ชุดให้กับยูเครนในเดือนมิถุนายน 2022
ภายในไม่กี่สัปดาห์หลังจากนั้น กองกำลังยูเครนก็เริ่มใช้จรวด GMLRS โจมตีคลังกระสุน เรดาร์ป้องกันภัยทางอากาศ สิ่งอำนวยความสะดวกด้านโลจิสติกส์ ศูนย์บัญชาการ และโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งของรัสเซียที่อยู่ด้านหลังแนวหน้า รวมทั้งทำลายสะพานข้ามแม่น้ำดนีโปรที่เชื่อมกับไครเมียซึ่งเป็นดินแดนของยูเครนที่รัสเซียผนวกเข้าไปเป็นของตัวเองและเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่สำคัญ
การโจมตีดังกล่าวทำลายเครือข่ายการส่งเสบียงของรัสเซีย และบังคับให้กองกำลังรัสเซียต้องย้ายคลังเก็บกระสุนบางส่วนออกไปไกลจากสนามรบมากขึ้น
Photo by LOCKHEED MARTIN





