ทรัมป์ไม่พอใจข้อเสนอกลับมาเปิดช่องแคบฮอร์มุซของอิหร่าน

แหล่งข่าวหลายรายที่ได้รับทราบรายละเอียดการหารือในห้องสถานการณ์ของทำเนียบขาวเมื่อวันจันทร์ เปิดเผยว่า ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ บอกกับที่ปรึกษาว่า เขาไม่พอใจข้อเสนอล่าสุดของอิหร่านที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งและยุติสงคราม

ข้อเสนอดังกล่าวเรียกร้องให้สหรัฐฯ ยุติการปิดล้อมทางทะเล แต่จะไม่พูดถึงคำถามเกี่ยวกับสิ่งที่ควรทำกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิหร่านที่คุ้นเคยกับรายละเอียดของการเจรจา

อิหร่านปฏิเสธข้อเสนอของสหรัฐฯ ให้ระงับโครงการนิวเคลียร์และส่งมอบยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงที่สะสมไว้หลายครั้ง

ยังไม่ชัดเจนว่าเหตุใดทรัมป์จึงไม่พอใจกับข้อเสนอนี้ แต่ทรัมป์เคยยืนยันหลายครั้งว่า อิหร่านไม่สามารถมีอาวุธนิวเคลียร์ได้ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยังกล่าวอีกว่า การยอมรับข้อเสนอนี้อาจดูเหมือนเป็นการปฏิเสธชัยชนะของทรัมป์

ทำเนียบขาวปฏิเสธแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความคิดของทรัมป์ แต่เจ้าหน้าที่ระบุว่า การหารือเกี่ยวกับสงครามและความพยายามในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมของอิหร่านจะดำเนินต่อไป

ข้อเสนอของอิหร่านในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซก่อให้เกิดการถกเถียงอย่างดุเดือดภายในรัฐบาลว่า สหรัฐฯ หรืออิหร่านมีอำนาจต่อรองมากกว่ากัน และประเทศใดมีความพร้อมมากกว่าในการรับมือกับความยากลำบากทางเศรษฐกิจที่เกิดจากการปิดเส้นทางน้ำ

ทรัมป์ได้ทบทวนข้อเสนอดังกล่าวกับที่ทีมปรึกษาเมื่อวันจันทร์ หลัง อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ส่งมอบข้อเสนอดังกล่าวให้ปากีสถานเมื่อวันอาทิตย์ ทรัมป์ปฏิเสธข้อเสนออีกฉบับจากอิหร่านเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว และยกเลิกการเจรจาสันติภาพรอบสองในอิสลามาบัดในช่วงสุดสัปดาห์

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กล่าวว่า ผู้นำอิหร่านยังไม่อนุญาตให้ผู้เจรจาของตัวเองประนีประนอมใดๆ เกี่ยวกับข้อตกลงนิวเคลียร์ ซึ่งทำให้ความพยายามใดๆ ในการประนีประนอมหรือข้อตกลงสันติภาพต้องล้มเหลว

ทรัมป์แสดงความไม่พอใจต่ออิหร่านและการไม่สามารถเจรจากับรัฐบาลสหรัฐฯ

“อิหร่านกำลังประสบปัญหาอย่างมากในการหาผู้นำของพวกเขา! พวกเขาไม่รู้เลย!” ทรัมป์เขียนบน Truth Social เมื่อวันพฤหัสบดี “การต่อสู้ภายในระหว่าง ‘พวกหัวแข็ง’ ซึ่งกำลังพ่ายแพ้อย่างยับเยินในสนามรบ และ ‘พวกสายกลาง’ ซึ่งไม่ค่อยสายกลางเลย (แต่กำลังได้รับความเคารพ!) มันบ้าไปแล้ว!”

การเลื่อนการเจรจานิวเคลียร์อาจเป็นวิธีหนึ่งในการบรรลุข้อตกลงอย่างรวดเร็วเพื่อลดแรงกดดันต่อตลาดพลังงานและตลาดการเงินโลก แต่การตัดสินใจใดๆ ที่จะระงับการเจรจานิวเคลียร์ แม้เพียงชั่วคราว ก็จะเป็นสัญญาณว่า สงครามล้มเหลวในการบรรลุเป้าหมายสำคัญประการหนึ่ง นั่นคือ การเพิ่มแรงกดดันต่ออิหร่านให้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับโครงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม

การเจรจาที่มุ่งเน้นไปที่การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งก็คงเต็มไปด้วยความยากลำบากเช่นกัน การปิดล้อมของสหรัฐฯ มีเป้าหมายเพื่อตัดความสามารถของอิหร่านในการส่งออกน้ำมัน แต่การที่อิหร่านขู่จะโจมตีเรือที่ไม่จ่ายค่าธรรมเนียมได้ลดปริมาณการขนส่งน้ำมันประเภทอื่นลงอย่างมาก

เจ้าหน้าที่อิหร่านยืนยันว่า ข้อตกลงใดๆ ในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซควรอนุญาตให้อิหร่านยังคงเรียกเก็บภาษีหรือค่าธรรมเนียมจากเรือที่ผ่านช่องแคบนั้นต่อไปได้ ที่ผ่านมาสหรัฐฯ คัดค้านข้อจำกัดใดๆ เกี่ยวกับเสรีภาพในการเดินเรือในน่านน้ำหรือช่องแคบระหว่างประเทศ แต่รัฐบาลทรัมป์ได้ส่งสัญญาณที่สับสนออกมา

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่า หัวใจสำคัญของการถกเถียงเรื่องการยอมรับข้อเสนอของอิหร่านนั้น อยู่ที่การหารือในรัฐบาลทรัมป์เกี่ยวกับประเด็นอำนาจต่อรองทางเศรษฐกิจ และปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ เพิ่มเติมที่จะจำเป็นเพื่อให้อิหร่านยอมอ่อนข้ออย่างมีนัยสำคัญในการเจรจา

เจ้าหน้าที่บางคนในรัฐบาลเชื่อว่า การปิดล้อมต่อไปอีก 2 เดือนจะสร้างความเสียหายระยะยาวอย่างมากต่ออุตสาหกรรมพลังงานของอิหร่าน บ่อน้ำมันไม่สามารถเปิดและปิดได้ และจะได้รับความเสียหายหากต้องหยุดผลิตกะทันหัน ทำให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมสูง เจ้าหน้าที่เหล่านี้โต้แย้งว่า อิหร่านจะทำข้อตกลงเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาในระยะยาวดังกล่าว

แต่เจ้าหน้าที่คนอื่นๆ ในรัฐบาลกล่าวว่า การประเมินดังกล่าวมีข้อบกพร่อง โดยสังเกตว่าท่าทีของอิหร่านแข็งกร้าวขึ้น และกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามได้เสริมสร้างอำนาจของตนให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น

รัฐบาลสหรัฐฯ ประเมินว่า ผู้เจรจาของอิหร่านไม่ได้รับอนุญาตจากผู้นำสูงสุดหรือเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม ให้ยอมอ่อนข้อในเรื่องโครงการนิวเคลียร์ หากไม่มีการกลับมาปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง ก็แทบไม่มีเหตุผลใดที่จะคิดว่าท่าทีของอิหร่านจะเปลี่ยนแปลงไป

แม้ว่าการทิ้งระเบิดจะกลับมาอีกครั้ง ก็แทบไม่มีหลักฐานใดที่จะเปลี่ยนแปลงกระบวนการตัดสินใจของอิหร่านได้ หากต้องการเพิ่มแรงกดดัน ทรัมป์จะต้องอนุมัติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของพลเรือน

เจ้าหน้าที่บางคนในรัฐบาลไม่แน่ใจว่าอิหร่านพร้อมที่จะยอมอ่อนข้อ และกล่าวว่า การทำข้อตกลงเพื่อเปิดช่องแคบเป็นทางออกที่ดีที่สุด