แหล่งข่าว 3 รายที่คุ้นเคยกับข้อตกลงดังกล่าวเปิดเผยกับสำนักข่าว Reuters ว่า คาดว่าอิหร่านจะได้รับการส่งมอบขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานแบบประทับบ่าที่ผลิตโดยจีนล็อตแรกจำนวนมากถึง 400 ชุดภายในไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า ในขณะที่อิหร่านกำลังเสริมสร้างความแข็งแกร่งด้านการป้องกันประเทศท่ามกลางสงครามกับสหรัฐฯ
การซื้อครั้งนี้ ซึ่งมีมูลค่า 60-70 ล้านดอลลาร์สหรัฐ นับเป็นความพยายามครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของอิหร่านในการเสริมสร้างความแข็งแกร่งด้านการป้องกันทางอากาศระยะสั้นนับตั้งแต่เกิดสงครามกับสหรัฐฯ และอิสราเอล ซึ่งเผยให้เห็นช่องโหว่ในความสามารถของอิหร่านในการปกป้องสถานที่ทางทหารและโครงสร้างพื้นฐานทางยุทธศาสตร์
แหล่งข่าวระบุว่า สัญญาดังกล่าวครอบคลุมการซื้อระบบป้องกันภัยทางอากาศแบบพกพา (MANPADS) จำนวน 300-400 ระบบ รวมถึงขีปนาวุธ QW-12 และ FN-16 ที่ผลิตโดยจีน
ข้อตกลงดังกล่าวลงนามกับบริษัท จงชิง เป่าซ่าง อินเตอร์เนชันแนล อินเวสต์เมนต์ (Zhongqing Baoshang International Investment) ซึ่งเป็นบริษัทในฮ่องกงที่แหล่งข่าวระบุว่า ทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างฝ่ายอิหร่านและผู้จำหน่ายชาวจีน
อิหร่านจำเป็นต้องเสริมอาวุธหลังสงครามยืดเยื้อหลายเดือน
กระทรวงการต่างประเทศของจีนระบุว่า “รายงานที่เกี่ยวข้องไม่มีมูลความจริงโดยสิ้นเชิง จีนมีบทบาทอย่างต่อเนื่องในการส่งเสริมสันติภาพและยุติความขัดแย้ง”
กลุ่มบริษัท จงชิง เป่าซ่าง (Zhong Qing Bao Shang Group) ซึ่งตั้งอยู่ในกรุงปักกิ่ง และเป็นบริษัทแม่ของบริษัทจงชิง เป่าซ่าง อินเตอร์เนชันแนล อินเวสต์เมนต์ ไม่ได้ตอบกลับอีเมลขอความคิดเห็นของ Reuters
อิหร่านจำเป็นต้องเสริมกำลังทางทหารหลังจากสู้รบกันมาหลายเดือน โดยสหรัฐฯ และอิสราเอลได้โจมตีเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับโครงการขีปนาวุธ โดรน และระบบป้องกันภัยทางอากาศของอิหร่าน และอิหร่านตอบโต้ด้วยการยิงขีปนาวุธและโดรนจำนวนมาก
ความขัดแย้งนี้ได้เน้นย้ำถึงความท้าทายในการป้องกันฐานทัพและยุทธศาสตร์ที่สำคัญจากการโจมตีของเครื่องบินรบขั้นสูงและอาวุธนำวิถีที่มีความแม่นยำสูง
สหรัฐฯ ระงับการโจมตีทางอากาศเป็นเวลา 2 สัปดาห์อย่างกะทันหันในวันเสาร์ (25 ก.ค.) แต่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า การโจมตีจะกลับมาดำเนินการอีกครั้งหากการเจรจาเพื่อยุติความขัดแย้งที่ดำเนินมา 5 เดือนล้มเหลว ซึ่งในทางทฤษฎีแล้วอยู่ในสถานะหยุดยิงตั้งแต่เดือนเมษายน
การส่งมอบขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานแบบพกพา (MANPADS) หลายร้อยลูกจะขยายคลังอาวุธป้องกันภัยทางอากาศระยะสั้นของอิหร่านอย่างมีนัยสำคัญ และเน้นย้ำถึงความสัมพันธ์ทางทหารที่แน่นแฟ้นขึ้นกับจีน
แหล่งข่าวเตือนว่า แม้ว่าจะมีการลงนามในข้อตกลงแล้ว แต่กำหนดการส่งมอบ ปริมาณ และรายละเอียดการดำเนินการอื่นๆ อาจมีการเปลี่ยนแปลงได้
แหล่งข่าวเผยว่า ตามแผนที่ทั้งสองฝ่ายตกลงกัน การส่งมอบในเบื้องต้นจะดำเนินการทางอากาศจากเมืองอุรุมฉีทางตะวันตกของจีน จากนั้นจะผ่านปากีสถานไปยังอิหร่าน แต่ไม่ได้ชี้แจงว่า การขนส่งจะดำเนินการทางอากาศหรือทางบก
หน่วยประชาสัมพันธ์ทางทหารของปากีสถาน (ISPR) กล่าวว่า “การคาดการณ์ว่าปากีสถานมีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดหาอาวุธป้องกันภัยทางอากาศให้แก่อิหร่านจากจีนนั้น เป็นเรื่องที่แต่งขึ้นและเป็นเท็จอย่างสิ้นเชิง”
จีนและอิหร่านกำลังสำรวจเส้นทางขนส่งทางบก
แม้ว่าอิหร่านจะลงทุนอย่างหนักในด้านขีปนาวุธ โดรน และเรดาร์ในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารกล่าวว่า ระบบป้องกันภัยทางอากาศแบบพกพามีความสำคัญ เนื่องจากสามารถกระจายตัวได้อย่างรวดเร็ว ปฏิบัติการโดยทีมขนาดเล็ก และเคลื่อนย้ายได้บ่อย ทำให้มีความเสี่ยงน้อยกว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศแบบติดตั้งอยู่กับที่
แหล่งข่าวความมั่นคงในยุโรปกล่าวว่า ทางการในประเทศของตนรับทราบถึงสัญญาหลายฉบับที่อยู่ระหว่างการเจรจาเกี่ยวกับการขายระบบป้องกันภัยทางอากาศแบบพกพา (MANPADS) ซีรีส์ QW ให้กับอิหร่าน ซึ่งรวมถึงระบบ QW-12, QW-18 และ QW-19
แหล่งข่าวความมั่นคงอีกรายในตะวันออกกลางกล่าวว่า อิหร่านกำลังมองหาช่องทางที่จะซื้อขีปนาวุธ QW-12 และ QW-18 แต่ไม่ทราบว่ามีการตกลงกันแล้วหรือไม่
QW-12 และ FN-16 เป็นระบบขีปนาวุธพื้นสู่อากาศแบบประทับบ่ายิง ควบคุมด้วยอินฟราเรด ออกแบบมาเพื่อโจมตีเครื่องบินที่บินต่ำ เฮลิคอปเตอร์ และโดรน ความคล่องตัวของระบบเหล่านี้ทำให้สามารถใช้งานได้อย่างรวดเร็วรอบๆ ฐานทัพ โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน และสถานที่สำคัญอื่นๆ
นักวิเคราะห์ด้านกลาโหมมองว่า QW-12 มีประสิทธิภาพด้อยกว่ารุ่น QW รุ่นใหม่กว่า รวมถึง QW-18 และ QW-19 แต่กล่าวว่า ระบบเหล่านี้ยังคงสามารถให้การป้องกันระยะใกล้ที่มีประสิทธิภาพต่อโดรนและเป้าหมายที่บินต่ำได้
แหล่งข่าวกรองตะวันตก 2 แหล่งและเจ้าหน้าที่อิหร่านคนหนึ่งกล่าวว่า อิหร่านยังสำรวจการใช้เส้นทางบกเพื่อขนส่งยุทโธปกรณ์ทางทหารของจีนและชิ้นส่วนที่ใช้ได้ทั้งสองวัตถุประสงค์ (dual-use) อย่างรอบคอบมากขึ้นและลดความเสี่ยงที่จะเกิดการหยุดชะงัก
การจัดซื้อครั้งนี้เน้นย้ำถึงการพึ่งพาอย่างต่อเนื่องของสาธารณรัฐอิสลามต่อการผลิตอาวุธภายในประเทศและซัพพลายเออร์ต่างประเทศ แม้จะมีการคว่ำบาตรและข้อจำกัดในการนำเข้าที่เกี่ยวข้องกับกลาโหมมาหลายปีแล้วก็ตาม
ก่อนหน้านี้ Reuters รายงานว่า อิหร่านใกล้จะบรรลุข้อตกลงแยกต่างหากกับจีนเพื่อจัดซื้อขีปนาวุธร่อนต่อต้านเรือ ตามข้อมูลจากผู้ที่คุ้นเคยกับการเจรจาเหล่านั้น Reuters ไม่สามารถระบุได้ว่าข้อตกลงดังกล่าวสำเร็จหรือไม่
photo by Shanghai Academy of Spaceflight Technology
