แพทย์ มช.เผยงานวิจัยผลกระทบมลพิษทางอากาศ PM2.5 กระตุ้นไมเกรน-ปวดหัวถี่

ทีมอาจารย์แพทย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เตือนประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติ ปวดศีรษะไมเกรน ให้เพิ่มความระมัดระวังในช่วงสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ที่ยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ หลังมีผลการศึกษาพบว่า ช่วงที่ค่าฝุ่นอยู่ในระดับสูง สัมพันธ์กับการที่อาการไมเกรนกำเริบบ่อยขึ้น รุนแรงขึ้น และส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอย่างชัดเจน

ข้อมูลอ้างอิงจากงานวิจัยเรื่อง “ผลกระทบของมลพิษทางอากาศ PM2.5 ต่ออาการไมเกรนในภาคเหนือของประเทศไทย: การศึกษาเปรียบเทียบเบื้องต้นระหว่างช่วงที่มีมลพิษสูงและช่วงที่มลพิษต่ำ” โดย Sirimaharaj N, Trongtrakul K, Teekaput C, Chaiwong W และ Thiankhaw K ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Multidisciplinary Healthcare ปี 2026 ผลงานวิจัยของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พบว่าในช่วงเดือนที่มีมลพิษทางอากาศสูง ผู้ป่วยไมเกรนมีแนวโน้ม ปวดศีรษะถี่ขึ้น และมีอาการรุนแรงมากกว่าช่วงที่คุณภาพอากาศดีกว่า อีกทั้งยังพบว่ามีการใช้ยาและการเข้ารับบริการทางการแพทย์เพิ่มขึ้นในช่วงเวลาดังกล่าว

ทีมอาจารย์แพทย์ระบุว่า ฝุ่น PM2.5 ไม่ได้ส่งผลเฉพาะต่อระบบทางเดินหายใจหรือโรคภูมิแพ้เท่านั้น แต่ยังอาจมีผลต่อระบบประสาทและเป็นหนึ่งใน “ปัจจัยกระตุ้น” ของอาการไมเกรน โดยเฉพาะในผู้ที่มีประวัติปวดศีรษะอยู่เดิม ซึ่งเมื่อเผชิญกับปัจจัยกระตุ้นอื่นร่วมด้วย เช่น การพักผ่อนไม่เพียงพอ ความเครียด อากาศร้อน หรือกลิ่นควัน ก็อาจทำให้อาการกำเริบได้ง่ายขึ้น

เตือนผู้ป่วยไมเกรนช่วงฝุ่นสูง อย่ามองข้ามอาการปวดศีรษะ

ทีมอาจารย์แพทย์ มช. แนะนำว่า ผู้ที่มีอาการไมเกรนควรหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงของอาการในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง หากพบว่าเริ่มมีอาการปวดถี่ขึ้น ปวดนานขึ้น หรือยาเดิมควบคุมอาการได้ไม่ดี ควรรีบปรึกษาแพทย์ เพื่อประเมินและปรับแนวทางการรักษาอย่างเหมาะสม

นอกจากนี้ ประชาชนควร ติดตามค่าฝุ่น PM2.5 อย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งในวันที่คุณภาพอากาศไม่ดี และหากจำเป็นต้องออกนอกบ้านควรสวม หน้ากากป้องกันฝุ่นมาตรฐาน N95 หรือเทียบเท่า เพื่อลดการรับสัมผัสฝุ่นเข้าสู่ร่างกาย

แนะลดปัจจัยเสี่ยงร่วม ช่วยลดโอกาสไมเกรนกำเริบ

ทีมอาจารย์แพทย์ยังแนะนำให้ประชาชน โดยเฉพาะผู้ป่วยไมเกรน ดูแลสุขภาพอย่างใกล้ชิดในช่วงวิกฤตฝุ่นควัน ด้วยการ พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำอย่างเหมาะสม หลีกเลี่ยงความเครียด และไม่ปล่อยให้อดอาหารหรืออดนอน เพราะปัจจัยเหล่านี้อาจเสริมให้เกิดอาการปวดศีรษะได้ง่ายขึ้นเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีมลพิษสูง

หากมีอาการผิดปกติรุนแรงควรรีบพบแพทย์

หากมีอาการปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ ปวดมากกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา หรือมีอาการร่วม เช่น แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด ตามัว คลื่นไส้อาเจียนมาก หรือซึมลง ควรรีบเข้ารับการตรวจจากแพทย์โดยเร็ว เนื่องจากอาจไม่ใช่อาการไมเกรนทั่วไปและอาจเป็นสัญญาณของภาวะทางสมองที่ต้องได้รับการดูแลอย่างเร่งด่วน

ทั้งนี้ ทีมอาจารย์แพทย์ มช. ย้ำว่า ปัญหาฝุ่น PM2.5 เป็นภัยสุขภาพที่กระทบได้หลายระบบในร่างกาย ไม่เฉพาะปอดหรือหัวใจเท่านั้น แต่ยังรวมถึงโรคทางระบบประสาทอย่างไมเกรนด้วย จึงขอให้ประชาชนติดตามสถานการณ์คุณภาพอากาศอย่างต่อเนื่อง และดูแลตนเองอย่างเหมาะสมในช่วงที่มลพิษยังอยู่ในระดับน่ากังวล