สำนักข่าว AFP รายงานภาพตลาดคริปโทเคอร์เรนซีในเวียดนามผ่านเรื่องราวของนักศึกษาวัย 23 ปี ที่เคยมีพอร์ตสูงถึง 200,000 ดอลลาร์ ก่อนสูญเสียทุกอย่างในช่วงตลาดขาลง สะท้อนให้เห็นภาพรวมของประเทศที่มีนักลงทุนคริปโทฯ กว่า 17 ล้านคน
จากนักศึกษาไอทีสู่บทเรียนราคาแพง
ในช่วงที่กระแสคริปโตเฟื่องฟู “ฮว่าง เล” นักศึกษาวิทยาการคอมพิวเตอร์ปีหนึ่งในกรุงฮานอย เริ่มต้นเทรดสินทรัพย์ดิจิทัลจากหอพักมหาวิทยาลัย หลังเห็นเพื่อนกลุ่มเกมเมอร์ทำกำไรก้อนโต
พอร์ตการลงทุนของเขาเคยพุ่งสูงถึง 200,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 50 เท่าของรายได้ เฉลี่ยต่อปีของคนเวียดนาม แต่เมื่อราคา บิตคอยน์ และคริปโทฯ สกุลอื่นร่วงหนักในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา มูลค่าการลงทุนของเขากลับลดลงเหลือศูนย์
“มันเจ็บปวดมาก” เล วัย 23 ปี กล่าว พร้อมยอมรับว่าเขามองความสูญเสียครั้งนี้เป็น “ค่าเล่าเรียน” เพราะในช่วงที่ราคาพุ่งสูง “ทุกคนต่างโลภและมันดูดีเกินจริง”
เวียดนามเปิดพื้นที่สีเทา ต่างจากจีนที่แบนคริปโทฯ
ต่างจาก จีน ที่สั่งห้ามคริปโทฯ โดยสิ้นเชิง เวียดนามอนุญาตให้เทคโนโลยีบล็อกเชนพัฒนาใน “พื้นที่สีเทาทางกฎหมาย” โดยห้ามใช้ชำระเงิน แต่เปิดให้ประชาชนเก็งกำไรได้
ผลคือ ประเทศที่มีประชากรราว 100 ล้านคน กลายเป็นหนึ่งในชาติที่มีการยอมรับคริปโทฯ สูงที่สุด มีผู้ถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลราว 17 ล้านคน
ข้อมูลการจัดอันดับปี 2025 โดยบริษัทวิเคราะห์บล็อกเชน Chainalysis ระบุว่า เวียดนามมีอัตราการใช้งานคริปโทฯสูงเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก รองจาก อินเดีย, สหรัฐอเมริกา และ ปากีสถาน
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เคยถูกมองว่าเป็น “ความได้เปรียบจากการเริ่มก่อน” กำลังกลายเป็นภาระ เมื่ออุตสาหกรรมเข้าสู่ภาวะคริปโทฯ วินเทอร์
ราคาดิ่งแรง บริษัทปิดกิจการ-ปลดพนักงาน
ราคาบิตคอยน์ร่วงลงเกือบครึ่งหนึ่งจากจุดสูงสุดกว่า 126,000 ดอลลาร์ในเดือนตุลาคม ขณะที่โทเคนอื่น ๆ ปรับตัวลงหนักกว่า
สตาร์ทอัพคริปโทฯ เวียดนาม ตั้งแต่ธุรกิจ NFT ไปจนถึงแพลตฟอร์มกู้ยืมและเทรดบนบล็อกเชน ต่างได้รับผลกระทบอย่างหนัก มีทั้งการล้มละลายและเลย์ออฟพนักงานจำนวนมาก
เจิ่น ซวน เตียน หัวหน้าสมาคมบล็อกเชนนครโฮจิมินห์ ระบุว่า หลายบริษัทปิดตัวลง ขณะที่บางแห่งต้องลดขนาดองค์กรเพื่อรักษาสภาพคล่อง
ด้าน เหงียน เถอ วินห์ ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทบล็อกเชน Ninety Eight เปิดเผยว่า บริษัทปลดพนักงานไปแล้วเกือบหนึ่งในสามตั้งแต่ปีที่ผ่านมา และอาจมีการปรับโครงสร้างเพิ่มเติม เพราะมองว่าตลาดจะยังยากลำบาก “เป็นปี ๆ ไม่ใช่แค่ไม่กี่เดือน”
จากยุค “ไวลด์เวสต์” สู่การกำกับดูแลเต็มรูปแบบ
ก่อนหน้านี้ ตลาดคริปโตเวียดนามถูกมองว่าเป็นยุค “ไวลด์เวสต์” มีทั้งโครงการเก็งกำไรจัดจ้านและแชร์ลูกโซ่ปะปนกับธุรกิจที่ถูกกฎหมาย
รัฐบาลเคยเตือนประชาชนถึงความเสี่ยง และปราบปรามขบวนการหลอกลวงหลายคดี รวมถึงคดีหนึ่งที่ถูกกล่าวหาว่าฉ้อโกงนักลงทุนเกือบ 400 ล้านดอลลาร์
ภายใต้การนำของ โต เลิม ผู้นำสูงสุดของประเทศ ซึ่งเดินหน้านโยบายปฏิรูปเศรษฐกิจเชิงรุก เวียดนามหันมายอมรับอุตสาหกรรมบล็อกเชนอย่างเป็นทางการ
ปีที่ผ่านมา เวียดนามผ่านกฎหมายรับรองสกุลเงินดิจิทัล และนำเข้าสู่กรอบกำกับดูแลเป็นครั้งแรก กฎหมายมีผลบังคับใช้เมื่อเดือนที่ผ่านมา พร้อมประกาศโครงการนำร่องซื้อขายคริปโทฯ 5 ปี เปิดทางให้บริษัทเวียดนามออกสินทรัพย์ดิจิทัลได้
อย่างไรก็ตาม ความไม่ชัดเจนด้านกฎเกณฑ์ยังทำให้หลายบริษัทเลือกจดทะเบียนในต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ และ ดูไบ แทนการจดทะเบียนในประเทศ
นักลงทุนรายย่อยขาดทุนเกินครึ่ง
แม้ผู้ประกอบการบางรายเชื่อว่าวัฏจักรขาลงเป็นเรื่องธรรมชาติ และบริษัทที่แข็งแกร่งจะอยู่รอดพร้อมผลิตภัณฑ์ที่ดีขึ้น
แต่สำหรับนักลงทุนรายย่อย สถานการณ์ไม่ง่ายเช่นนั้น ผลวิเคราะห์ตลาดระบุว่าเกือบ 55% ของนักลงทุนคริปโทฯเวียดนามรายงานว่าขาดทุนในปีที่ผ่านมา
“ในเวียดนาม คนจำนวนมากเทรดคริปโทฯ” ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพวัย 24 ปีรายหนึ่งกล่าว “เมื่อราคาตก ผู้คนบ่นเรื่องขาดทุน และบรรยากาศโดยรวมก็หม่นหมองมาก”
