ทีดีอาร์ไอ แนะเลิกทิ้ง "อาหารดี"  ให้กลายเป็น "ขยะ"

ทีดีอาร์ไอ แนะไทย เลิกทิ้ง "อาหารดี" ให้กลายเป็น "ขยะ"

TDRI ชี้ไทยต้องเลิกแก้ปัญหาแบบผักชีโรยหน้า  เคยสงสัยไหม? ทำไมร้านอาหารหรือห้างฯ ใหญ่ๆ ถึงยอมทิ้งอาหารที่ยังกินได้ลงถังขยะ มากกว่าจะเอาไปบริจาค คำตอบคือ "กฎหมายบ้านเรามันบูด" ยิ่งกว่าอาหารเสียอีก

ทีดีอาร์ไอ ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยลัย และ สสส. ออกมาขับเคลื่อน Pain Point เรื่องการจัดการ Food Waste ในไทย ที่ยังติดหล่มนโยบายแบบเดิมๆ พร้อมเสนอทางออกที่ทำได้จริง ไม่ใช่แค่แคมเปญรณรงค์เก๋ๆ ไปวันๆ

ทำไมเมืองไทยถึงสอบตกเรื่องการจัดการอาหาร?

เรามักจะคิดว่าขยะอาหารแก้ได้ด้วยการ "แยกขยะ" หรือ "ทำปุ๋ย" แต่ TDRI บอกว่านั่นมันปลายเหตุ! ปัญหาจริงๆ มันเริ่มตั้งแต่อยู่ในโรงงานและห้างสรรพสินค้าแล้ว กลัวโดนฟ้อง ใครจะกล้าบริจาค? กฎหมายไทยตอนนี้ ถ้าคนรับบริจาคกินแล้วท้องเสีย คนให้ซวยนะจ๊ะ! ต่อให้เจตนาดีแค่ไหนก็เสี่ยงรับผิด ทิ้งถูกกว่าให้ ระบบภาษีบ้านเราไม่เอื้อให้คนบริจาค การเอาของไปทิ้งลงถังมีต้นทุนถูกกว่าการส่งต่อไปให้คนยากไร้ (Mindset นี้ต้องเปลี่ยนด่วน!)

ฉลากชวนงง หลายคนแยกไม่ออกระหว่าง "Expiration Date" (วันหมดอายุ) กับ "Best Before" (ควรบริโภคก่อน) ผลคืออาหารยังดีๆ อยู่ แต่คนกลัวเลยโยนทิ้งหมดไม่มีเจ้าภาพ หน่วยงานรัฐทำงานแยกส่วนกัน ข้อมูลก็ไม่มี ใครจะไปตามแก้ปัญหาได้ครบวงจร? ถ้าส่องเมืองนอกเขาทำกันยังไงให้ "ขยะ" กลายเป็น "เงิน"?

เคส Study จากประเทศที่เจริญแล้ว

Singapore ออกกฎหมาย Good Samaritan Food Donation Act คุ้มครองผู้บริจาค (ถ้าให้โดยสุจริต ไม่ต้องกลัวโดนฟ้อง)

Franceสายเปย์ตัวจริงให้ผู้ประกอบการลดหย่อนภาษีได้ถึง 60% ของมูลค่าอาหารที่บริจาค

USAจูงใจสุดๆ ให้หักภาษีได้มากกว่าต้นทุนอาหารที่เสียไปอีก

EUใช้ระบบ Food Waste Hierarchy เน้น "ป้องกัน" ไม่ให้เกิดขยะตั้งแต่แรก ถ้าเหลือค่อยเอาไปให้คนกิน ถ้าคนกินไม่ได้ค่อยเอาไปให้สัตว์ หรือทำพลังงาน

ข้อเสนอถึงรัฐบาลไทย

ผลักดันกฎหมายเศรษฐกิจหมุนเวียน เลิกมองอาหารเหลือเป็นขยะ แต่ให้มองเป็น "ทรัพยากร"แก้กฎหมายคุ้มครองผู้บริจาค ปลดล็อกความกลัวให้ภาคธุรกิจกล้าส่งต่ออาหาร Clean up ฉลากอาหาร: ทำให้ชัดเจนว่าอะไรกินได้ อะไรต้องทิ้ง ลดการทิ้งของดีโดยใช่เหตุ  Tax Incentive: ปรับภาษีให้คนรู้สึกว่า "การบริจาคคุ้มค่ากว่าการทิ้ง“ Data Center มีฐานข้อมูลกลาง จะได้รู้ว่าขยะเกิดที่ไหน และจะจัดการยังไงให้ดี

จุดเริ่มต้นไม่ใช่แค่การออกกฎหมายใหม่ แต่คือการเปลี่ยนมุมมองจากการมองขยะอาหารเป็น 'ของเสีย' ไปสู่การมองว่าเป็น 'ทรัพยากร' ที่สร้างมูลค่าได้" ถ้าไทยยังทำแค่โครงการสั้นๆ จบเป็นอีเวนต์ๆ ไป เป้าหมายที่จะลดขยะอาหารให้ได้ครึ่งหนึ่งภายในปี 2030 (SDGs) คงเป็นได้แค่ฝันกลางวัน... ถึงเวลาที่รัฐต้องขยับตัวจริงๆ สักที