ในจังหวะที่อุตสาหกรรมพลังงานทั่วโลกกำลังเร่งเครื่องสู่ยุคดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) สะท้อนภาพการปรับตัวครั้งใหญ่ของ ‘คนพลังงาน’ จากบทบาทผู้ปฏิบัติงานเชิงเทคนิค ไปสู่ ‘นักตัดสินใจเชิงข้อมูล’ ที่ต้องผสานความรู้ เทคโนโลยี และวิธีคิดใหม่ เพื่อรับมือกับความซับซ้อนของโลกพลังงานยุค AI
“โลกเปลี่ยน คนต้องเปลี่ยนตาม” ไม่ใช่เพียงวลี แต่กำลังกลายเป็นเงื่อนไขสำคัญของแรงงานในอุตสาหกรรมพลังงาน ที่ต้องเผชิญทั้งความผันผวนด้านราคา ความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อม และแรงกดดันจากการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีอย่าง ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีบทบาทเป็น ‘ตัวเร่ง’ ให้รูปแบบการทำงานเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ
คำถามสำคัญของคนทำงานจึงไม่ใช่ ‘เก่งอะไร’ แต่คือ “ทักษะที่มีจะยังจำเป็นในอนาคตหรือไม่” ซึ่งนำไปสู่แนวคิด ‘Unlearn’ หรือการทบทวนกรอบความคิดเดิม เปิดรับมุมมองใหม่ และปรับตัวให้สอดคล้องกับบริบทที่เปลี่ยนแปลง
ในมุมของบ้านปู การพัฒนาคนไม่ได้หยุดอยู่ที่การเพิ่มทักษะใหม่ แต่เน้น “Blended Capabilities” หรือการผสานทักษะหลายด้านเข้าด้วยกัน ทั้งเทคนิค ดิจิทัล ธุรกิจ และการคิดวิเคราะห์ เพื่อให้สามารถทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในสายงานปฏิบัติการ ไม่ว่าจะเป็นเหมืองหรือโรงไฟฟ้า บทบาทของบุคลากรถูกยกระดับจากการควบคุมเครื่องจักร ไปสู่การใช้ข้อมูลเชิงลึก การคาดการณ์ และการตัดสินใจเชิงระบบ (System Thinking) โดยใช้ AI และระบบอัตโนมัติช่วยวิเคราะห์ล่วงหน้า ลดความเสี่ยง และเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน
ขณะที่ระดับองค์กร การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ต้องอาศัย AI ในการวิเคราะห์แนวโน้ม ทดสอบสมมติฐาน และประเมินโอกาสทางธุรกิจ ภายใต้สิ่งที่เรียกว่า ‘Decision Hygiene’ หรือวินัยในการตัดสินใจ เพื่อลดอคติและเพิ่มความแม่นยำในสภาวะไม่แน่นอน
ตัวอย่างการนำไปใช้จริงในองค์กร ได้แก่ การพัฒนา “Mineral Asset Screener” เพื่อวิเคราะห์ศักยภาพเหมืองแร่แบบครบวงจร และการใช้ AI ในกระบวนการพิจารณาโครงการ (Automated Project Review) รวมถึงการประเมินพันธมิตร (AI-driven JV Partner Scoring) ซึ่งช่วยยกระดับคุณภาพการตัดสินใจทางธุรกิจ
วิธพล เจาะจิตต์ ผู้ช่วยประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ทรัพยากรมนุษย์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันพนักงานบ้านปูสามารถนำ AI มาผสานกับความเชี่ยวชาญ สร้างไอเดียพัฒนาองค์กรได้มากกว่า 40 หัวข้อ สะท้อนการเปลี่ยนผ่านจาก ‘ผู้ปฏิบัติงาน’ ไปสู่ ‘ผู้สร้างคุณค่า’
ภาพของ ‘คนพลังงาน’ ในยุค AI จึงไม่ใช่เพียงผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน แต่คือผู้ที่เชื่อมโยงข้อมูล เทคโนโลยี และการตัดสินใจเข้าด้วยกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภายใต้โลกธุรกิจที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ซึ่งจะกลายเป็น ‘ความได้เปรียบใหม่’ ของทั้งบุคคลและองค์กรในระยะยาว
