รัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศยกระดับมาตรการสกัดกั้นไม่ให้จีนเข้าถึงชิป AI ขั้นสูงจากบริษัทชั้นนำอย่าง Nvidia เมื่อวันจันทร์ (16 พ.ย.) ที่ผ่านมา ซึ่งการคุมเข้มครั้งนี้มีขึ้นขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินทางเยือนจีนเพื่อหารือกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง
ความพยายามของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ในการปราบปรามการลักลอบนำเข้าชิปและการใช้ดาต้าเซ็นเตอร์ในต่างประเทศ เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์และการตรวจสอบที่เพิ่มมากขึ้นว่า “ทางกระทรวงได้ดำเนินมาตรการอย่างเพียงพอแล้วหรือไม่ในการสกัดกั้นไม่ให้เทคโนโลยีที่สำคัญตกไปอยู่ในมือของจีน”
กฎใหม่นี้จะสกัดกั้นการส่งออกชิปขั้นสูงไปยังดาต้าเซ็นเตอร์ในต่างประเทศ อย่างเช่นในไทยและมาเลเซีย ซึ่งบริษัทจีนเคยใช้เป็นช่องทางในการเข้าถึงพลังการประมวลผลเพื่อฝึกฝนโมเดล AI นอกจากนี้ กฎใหม่ยังเพิ่มข้อกำหนดเข้มงวดสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ในต่างประเทศที่ให้บริการพลังประมวลผลปริมาณมากแก่บริษัทสัญชาติจีนอีกด้วย
ที่น่าจับตาคือ กฎดังกล่าวออกมาหลังจากที่ เจนเซน หวง เพิ่งประกาศลาออกจากตำแหน่งซีอีโอของ Nvidia ได้ไม่กี่วัน หลังมีข่าวอื้อฉาวเรื่องความสัมพันธ์ลับๆ กับพนักงานหญิงของ ‘Megaspeed’ บริษัทคลาวด์ในสิงคโปร์ซึ่งเป็นพาร์ทเนอร์ของ Nvidia เอง โดย Megaspeed เป็นผู้ให้บริการเช่าใช้ดาต้าเซ็นเตอร์และกำลังถูกเพ่งเล็งอย่างหนักว่า “อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการแอบส่งต่อชิป AI ขั้นสูงไปให้จีน”
“กฎระเบียบนี้เป็นการส่งสัญญาณชัดเจนว่า สหรัฐฯ เอาจริงกับการปิดช่องโหว่การควบคุมการส่งออกที่เป็นอันตราย ซึ่งจีนอาศัยช่องว่างนี้แสวงหาผลประโยชน์มานานหลายปี” จอห์น มูลีนา ประธานคณะกรรมาธิการพิเศษด้านกิจการจีนของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ จากพรรครีพับลิกัน ออกแถลงการณ์ระบุ
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนที่ประธานาธิบดีทรัมป์จะพบปะกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ในวันพฤหัสบดี (19 พ.ย.) นี้ ณ เมืองเซินเจิ้น ทางตอนใต้ของจีน ซึ่งเป็นเจ้าภาพการประชุมสุดยอดเอเปค (APEC) ประจำสัปดาห์นี้ โดยที่ผ่านมา ทรัมป์มักใช้กลยุทธ์ขู่ หรือบังคับใช้มาตรการคุมเข้มทางเทคโนโลยีต่อจีนก่อนหน้าการประชุมระดับสูงอยู่เสมอ
กฎหมายฉบับใหม่ยังจัดให้ สิงคโปร์ ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย และบราซิล เป็นกลุ่มประเทศที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเป็นทางผ่านลักลอบส่งต่อชิปขั้นสูงไปยังจีน ทำให้การส่งออกชิปที่อยู่ในบัญชีควบคุมไปยัง 5 ประเทศนี้ ต้องได้รับใบอนุญาตส่งออกจากสหรัฐฯ ก่อนเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ข้อบังคับนี้ได้รับการยกเว้นให้แก่บริษัทสัญชาติอเมริกันที่เข้าไปตั้งดาต้าเซ็นเตอร์ใน 5 ประเทศดังกล่าว
เคท คอเรน อดีตเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ มองว่า “กฎระเบียบที่ประกาศใช้เมื่อวันจันทร์ (16 พ.ย.) จะสร้างแรงกระเพื่อมต่อจีนรุนแรงยิ่งกว่าการขึ้นบัญชีดำบริษัทใดบริษัทหนึ่งในบัญชี ‘Entity List’ เสียอีก”
“ที่ผ่านมา Nvidia และตัวของ เจนเซน หวง เอง เป็นแกนนำสำคัญที่ผลักดันกลยุทธ์การขายชิปให้จีน แต่เรื่องราวที่ถูกเปิดโปงเมื่อสัปดาห์ก่อนได้สั่นคลอนแนวคิดนั้นอย่างหนัก จนทำให้ทิศทางนโยบายตีกลับไปสู่การคุมเข้มการส่งออกที่รัดกุมยิ่งขึ้น”
— คอเรน ระบุ
ภายใต้กฎใหม่ ดาต้าเซ็นเตอร์ในต่างประเทศที่ให้บริการพลังประมวลผลปริมาณมากแก่บริษัทสัญชาติจีน ต้องยื่นขอใบอนุญาตส่งออกจากสหรัฐฯ ภายใน 90 วันหากต้องการดำเนินธุรกิจต่อ มิฉะนั้นอาจเผชิญมาตรการคว่ำบาตรทางการค้าในอนาคต นอกจากนี้ กฎดังกล่าวยังจำกัดการส่งออกชิปไปยังดาต้าเซ็นเตอร์ที่มีกำลังประมวลผลสูงเกินเกณฑ์ที่กำหนดไว้อีกด้วย
อย่างไรก็ตาม กฎระเบียบฉบับใหม่นี้ได้รับการยกเว้นให้แก่ระบบของธุรกิจอีคอมเมิร์ซและแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เนื่องจากประเมินว่า “ไม่เป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติในระดับเดียวกัน”
กฎใหม่ที่ออกมา ยังเป็นการโล๊ะกฎเก่าสมัยไบเดน (อดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน ของสหรัฐฯ) ทิ้งอย่างเป็นทางการที่เคยจำกัดการเข้าถึงชิป AI ทั่วโลกอย่างเป็นทางการ แม้กระทรวงพาณิชย์จะเคยประกาศตั้งแต่ต้นปี 2025 ว่า “จะรื้อถอนกฎดังกล่าว เพื่อออกกฎใหม่” แต่ดันล่าช้า และเพิ่งจะมาบังคับใช้จริงในวันจันทร์ (16 พ.ย.) ที่ผ่านมา
ทำให้ในช่วงที่ผ่านมา ชิปต้องห้ามของ Nvidia มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ ไหลทะลักเข้าสู่ดาต้าเซ็นเตอร์ของพวกบริษัท AI จีนไปเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้ Nvidia ซึ่งเคยต่อต้านกฎยุคไบเดนอย่างหนัก ก็ปฏิเสธที่จะให้ความเห็นต่อมาตรการล่าสุด
(Photo by Shutterstock / Hepha1st0s)





