หน่วยข่าวกรองของสหรัฐฯ ระบุว่า “จีนกำลังเตรียมส่งมอบระบบป้องกันภัยทางอากาศใหม่ให้กับอิหร่านภายในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า”
นี่จะเป็นการเคลื่อนไหวที่ยั่วยุ เนื่องจากจีนกล่าวว่าตนมีส่วนช่วยในการไกล่เกลี่ยข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบางซึ่งระงับสงครามระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ เมื่อต้นสัปดาห์นี้ ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ก็มีกำหนดเยือนจีนต้นเดือนหน้าเพื่อเจรจากับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง
ข่าวกรองยังเน้นย้ำว่าอิหร่านอาจใช้การหยุดยิงเป็นโอกาสในการเติมเต็มระบบอาวุธบางอย่างด้วยความช่วยเหลือจากพันธมิตรต่างชาติ
แหล่งข่าว 2 รายบอกกับ CNN ว่า “มีข้อบ่งชี้ว่าจีนกำลังดำเนินการขนส่งผ่านประเทศที่ 3 เพื่อปกปิดแหล่งที่มาที่แท้จริง”
“ระบบที่จีนกำลังเตรียมส่งมอบคือ ‘ระบบขีปนาวุธป้องกันภัยทางอากาศแบบพกพา’ (MANPAD) ซึ่งเป็นภัยคุกคามแบบไม่สมมาตรต่อเครื่องบินรบของสหรัฐฯ ที่บินต่ำตลอดช่วงสงคราม 5 สัปดาห์ และอาจเป็นภัยคุกคามอีกครั้งหากการหยุดยิงล่มสลาย”
— แหล่งข่าวระบุ
แต่โฆษกสถานทูตจีนประจำกรุงวอชิงตันกล่าวว่า “จีนไม่เคยจัดหาอาวุธให้แก่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในความขัดแย้ง ข้อมูลที่กล่าวถึงนั้นไม่เป็นความจริง”
“ในฐานะประเทศมหาอำนาจที่มีความรับผิดชอบ จีนปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศอย่างสม่ำเสมอ เราขอเรียกร้องให้ฝ่ายสหรัฐฯ งดเว้นจากการกล่าวหาที่ไม่มีมูลความจริง การเชื่อมโยงอย่างมีเจตนาร้าย และการสร้างข่าวที่เกินจริง เราหวังว่าฝ่ายที่เกี่ยวข้องจะช่วยลดความตึงเครียดดังกล่าวที่เกิดขึ้น” แถลงการณ์ระบุ
ทรัมป์ระบุในระหว่างการแถลงข่าวเมื่อวันจันทร์ (6 เม.ย.) ว่า “เครื่องบินรบ F-15 ที่ถูกยิงตกเหนืออิหร่านเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ถูกโจมตีด้วย ‘ขีปนาวุธพกพาที่ยิงจากไหล่’ ซึ่งเป็นขีปนาวุธนำวิถีด้วยความร้อน” และอิหร่านกล่าวว่าได้ใช้ระบบป้องกันภัยทางอากาศใหม่ในการโจมตีเครื่องบินลำดังกล่าว โดยไม่ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติม และยังไม่ชัดเจนว่าระบบนั้นผลิตโดยจีนหรือไม่
อย่างไรก็ดี การส่งขีปนาวุธต่อต้านอากาศยานแบบพกพา (MANPADS) ให้กับอิหร่านจะเป็นการยกระดับการสนับสนุนของจีนต่ออิหร่าน นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลเริ่มปฏิบัติการทางทหารร่วมกันในเดือนกุมภาพันธ์
“จีนมองไม่เห็นคุณค่าทางยุทธศาสตร์ที่แท้จริงในการเข้าไปมีส่วนร่วมในความขัดแย้งอย่างเปิดเผยและพยายามปกป้องอิหร่านจากสหรัฐฯ และอิสราเอล...จีนกำลังพยายามวางตำแหน่งตัวเองเป็นมิตรกับอิหร่านต่อไป ซึ่งจีนพึ่งพาน้ำมันจากอิหร่านอย่างมาก ในขณะเดียวกันก็ยังคงวางตัวเป็นกลางต่อภายนอก เพื่อที่จะสามารถปฏิเสธความรับผิดชอบได้หลังสงครามสิ้นสุดลง”
— แหล่งข่าวรายหนึ่งที่คุ้นเคยกับหน่วยข่าวกรองเผย
CNN รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวว่า “จีนอาจอ้างได้ว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศมีลักษณะเป็นการป้องกันมากกว่าการโจมตี ซึ่งเป็นการแยกการสนับสนุนของจีนออกจากการสนับสนุนของรัสเซีย โดยรัสเซียได้ให้การสนับสนุนระบอบอิหร่านตลอดช่วงสงครามในรูปแบบของการแบ่งปันข้อมูลข่าวกรอง ซึ่งช่วยให้อิหร่านสามารถกำหนดเป้าหมายกองกำลังและทรัพย์สินของสหรัฐฯ ในตะวันออกกลางได้อย่างมีประสิทธิภาพ”
อิหร่านมีความสัมพันธ์ทางทหารและเศรษฐกิจกับทั้งจีนและรัสเซียมาอย่างยาวนาน อิหร่านให้ความช่วยเหลือรัสเซียอย่างมากในสงครามกับยูเครนผ่านการจัดหาโดรนโจมตี และยังขายน้ำมันที่ถูกคว่ำบาตรส่วนใหญ่ให้กับจีนด้วย
(Photo by MAHMUD HAMS / AFP)
