อิหร่านปฏิเสธคำกล่าวอ้างของรองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ ที่ระบุว่า “อิหร่านจะยอมให้ผู้ตรวจการนิวเคลียร์กลับเข้าตรวจโรงงานนิวเคลียร์ในประเทศ” หลังจากเสร็จสิ้นการเจรจารอบแรกระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน เพื่อบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายในการยุติสงคราม
หลังจากการเจรจาในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ แวนซ์กล่าวว่า “การหารือร่วมกับทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) อาจเกิดขึ้น ‘อย่างเร็วที่สุดภายในวันนี้’” แต่กระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านเปิดเผยกับสื่อของรัฐว่า “อิหร่านไม่ได้ให้คำมั่นสัญญาใหม่ใด ๆ เกี่ยวกับการตรวจสอบนิวเคลียร์”
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่สหรัฐฯ ได้ ‘ระงับ’ มาตรการคว่ำบาตรเป็นการชั่วคราว ซึ่งช่วยให้อิหร่านสามารถขายน้ำมันด้วยสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐได้เป็นครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษ
ในแถลงการณ์ร่วมที่เผยแพร่เมื่อวันจันทร์ (22 มิ.ย.) ที่ผ่านมา กาตาร์และปากีสถานในฐานะคนกลางระบุว่า “สหรัฐฯ และอิหร่านได้เห็นพ้องร่วมกันใน ‘แผนงาน’ สู่การบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายใน 60 วัน หลังจากเสร็จสิ้นการเจรจารอบแรก ณ รีสอร์ตบือร์เกินชต็อก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์”
“คณะทำงานของทั้งสองฝ่ายได้หารือกันในประเด็นการกลับมาเปิดช่องแคบฮอร์มุซ และการลดความขัดแย้งเพื่อนำไปสู่การหยุดยิงในภูมิภาค”
— แวนซ์ กล่าว
ทั้งนี้ การยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรเป็นเวลา 60 วัน ซึ่งออกโดยกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เมื่อวันจันทร์ (22 มิ.ย.) ที่ผ่านมา ถือเป็นการทลายเสาหลักสำคัญของมาตรการคว่ำบาตรอันยาวนานของสหรัฐฯ ซึ่งในอดีตเคยเป็นสิ่งที่ขัดขวางและตัดเส้นเลือดใหญ่ทางเศรษฐกิจของอิหร่านมาโดยตลอด
ใบอนุญาตฉุกเฉินดังกล่าวอนุมัติให้มีการผลิต การขาย และการส่งมอบน้ำมันดิบรวมถึงผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีของอิหร่านได้จนถึงวันที่ 21 สิงหาคม โดยภายใต้มาตรการผ่อนปรนการคว่ำบาตรนี้ น้ำมันของอิหร่านสามารถส่งออกไปสหรัฐฯ ได้โดยตรงอีกด้วย
เมื่อแวนซ์ถูกถามระหว่างการแถลงข่าวที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์เมื่อเช้าวันจันทร์ (22 มิ.ย.) ที่ผ่านมาว่า “ผู้ตรวจการนิวเคลียร์จะเดินทางกลับเข้าสู่อิหร่านเมื่อใด?” แวนซ์ก็ตอบว่า “กระบวนการจะเริ่มต้น ‘อย่างน้อยที่สุดภายในสัปดาห์นี้’ แต่การหารือกับกลุ่มผู้ตรวจการอาจเกิดขึ้นอย่างเร็วที่สุดภายในวันนี้”
ขณะที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ยังได้โพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียด้วยว่า “อิหร่านจะยอมตกลงให้มีการตรวจสอบอาวุธสำคัญครั้งใหญ่”
แต่ เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Irna ของอิหร่านว่า “ไม่ได้ให้คำมั่นสัญญาใหม่ใด ๆ เกี่ยวกับผู้ตรวจการนิวเคลียร์...การทำงานร่วมกับผู้ตรวจการของสหประชาชาติ (UN) ใด ๆ ก็ตาม จะต้องอยู่ภายใต้ ‘ขั้นตอนปฏิบัติที่มีอยู่เดิม’ ซึ่งกำหนดโดยรัฐสภาและสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดเท่านั้น”
(Photo by SATELLITE IMAGE ©2026 VANTOR / AFP)
