เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่งเปิดเผยกับสำนักข่าว CNN ว่า “ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ต่อสายพูดคุยทางโทรศัพท์กับนายกฯ เบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลด้วยความตึงเครียดเมื่อวันอังคาร (19 พ.ค.) ที่ผ่านมา” ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงมุมมองที่แตกต่างกันของทั้งสองผู้นำเกี่ยวกับแนวทางในการดำเนินสงครามกับอิหร่าน
“นี่ไม่ใช่การสนทนาครั้งแรกของทั้งสองผู้นำในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา เมื่อวันอาทิตย์ (17 พ.ค.) ที่ผ่านมา ทรัมป์ได้กล่าวว่าเขามีแนวโน้มที่จะดำเนินการโจมตีอิหร่านแบบเจาะจงเป้าหมายอีกครั้งในช่วงต้นสัปดาห์นี้” เจ้าหน้าที่ กล่าว ซึ่งปฏิบัติการดังกล่าวคาดว่าจะใช้ชื่อใหม่ว่า ‘ปฏิบัติการค้อนทุบ’ (Operation Sledgehammer) ตามที่ CNN เคยรายงานไปก่อนหน้านี้
แต่ประมาณ 24 ชั่วโมงหลังจากนั้น ทรัมป์ก็ประกาศระงับการโจมตีที่วางแผนไว้ในวันอังคาร (19 พ.ค.) ตามคำขอของชาติพันธมิตรในอ่าวอาหรับ ได้แก่ กาตาร์ ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โดยในช่วงไม่กี่วันหลังจากนั้น กลุ่มประเทศในอ่าวอาหรับก็ได้ติดต่อประสานงานอย่างใกล้ชิดกับสหรัฐฯ และผู้ไกล่เกลี่ยชาวปากีสถาน เพื่อทำงานร่วมกันในกรอบที่จะนำไปสู่การเจรจาทางการทูตต่อไป
“เราอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายของการเจรจากับอิหร่านแล้ว เราจะรอดูว่าอะไรจะเกิดขึ้น เราอาจจะบรรลุข้อตกลง หรือเราอาจจะต้องทำอะไรบางอย่างที่รุนแรงหน่อย แต่ผมก็หวังว่ามันจะไม่เกิดขึ้น”
— ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อเช้าวันพุธ (20 พ.ค.) เกี่ยวกับความพยายามของสหรัฐฯ ในการบรรลุข้อตกลง
“แต่การเจรจาที่ยังคงดำเนินอยู่นี้ทำให้เนทันยาฮูรู้สึกผิดหวัง เพราะเขาสนับสนุนแนวทางที่แข็งกร้าวมากขึ้นในการจัดการกับอิหร่านมานานแล้ว เนทันยาฮูโต้แย้งว่าการประวิงเวลาออกไปมีแต่จะทำให้ฝั่งอิหร่านได้ประโยชน์” เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และแหล่งข่าวในอิสราเอลเผย
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายเดิมเปิดเผยว่า “เนทันยาฮูแสดงความผิดหวังออกมาอย่างชัดเจนเมื่อวันอังคาร (19 พ.ค.) พร้อมบอกกับทรัมป์ว่าเขาเชื่อว่าการเลื่อนการโจมตีออกไปนั้นเป็น ‘ความผิดพลาด’ และทรัมป์ควรดำเนินการต่อไปตามแผนที่วางไว้”
ขณะที่แหล่งข่าวในอิสราเอลบอกว่า “ในระหว่างการสนทนาที่ยาวนานร่วมชั่วโมง เนทันยาฮูพยายามผลักดันให้มีการเปิดฉากปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง” ซึ่งเจ้าหน้าที่อิสราเอลรายหนึ่งชี้ว่า “ความเห็นที่สวนทางกันนั้นชัดเจนมาก เพราะทรัมป์ต้องการดูว่าจะสามารถบรรลุข้อตกลงได้หรือไม่ แต่เนทันยาฮูกลับคาดหวังสิ่งอื่นที่ต่างออกไป”
แหล่งข่าวอิสราเอลอีกรายหนึ่งบอกกับ CNN ว่า “ความกังวลของอิสราเอลหลังจากการสนทนาทางโทรศัพท์ในวันอังคารนั้น ขยายไปถึงเจ้าหน้าที่รอบตัวเนทันยาฮูด้วย เนื่องจากกลุ่มผู้นำระดับสูงของรัฐบาลอิสราเอลมีความต้องการอย่างแรงกล้าที่จะเปิดฉากปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง และเริ่มเกิดความอึดอัดใจมากขึ้นเรื่อย ๆ ที่ทรัมป์ยังคงปล่อยให้อิหร่านใช้กลยุทธ์ประวิงเวลาทางการทูต”
แต่ความไม่พอใจของเนทันยาฮูต่อแนวทางของสหรัฐฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่ทรัมป์ขู่ว่าจะโจมตี แต่สุดท้ายกลับกดปุ่มสั่งระงับนั้น ไม่ใช่เรื่องใหม่ทั้งหมด ซึ่งที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เองก็ยอมรับว่าสหรัฐฯ และอิสราเอลมีเป้าหมายที่แตกต่างกันในเรื่องการทำสงคราม
เมื่อทรัมป์ถูกถามว่าเขาบอกอะไรกับนายกฯ เนทันยาฮูในคืนก่อนหน้านั้น ทรัมป์ก็บอกเป็นนัยในวันพุธ (20 พ.ค.) ว่า “ผมเป็นผู้กุมอำนาจและเป็นคนควบคุมเกมทั้งหมด เขา (เนทันยาฮู) จะทำทุกอย่างตามที่ผมต้องการให้เขาทำ”
และถึงแม้ว่าเนทันยาฮูจะกดดันทรัมป์ให้กลับไปสู่การสู้รบอย่างเต็มรูปแบบ แต่ทรัมป์ก็ยังคงผลักดันให้เกิดข้อตกลงทางการทูตต่อไป โดยเขาอ้างเมื่อวันพุธ (20 พ.ค.) ว่า “สถานการณ์กับอิหร่านนั้นอยู่ ‘บนเส้นแบ่งที่หมิ่นเหม่พอดี’ และมันคุ้มค่าที่จะให้เวลากับการทูตเพิ่มอีก 2-3 วัน หากมันสามารถรักษาชีวิตผู้คนไว้ได้”
ขณะเดียวกัน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านก็แถลงเมื่อวันพุธ (20 พ.ค.) ว่า “อิหร่านและสหรัฐฯ ยังคงเดินหน้าแลกเปลี่ยนข้อตกลงผ่านทางปากีสถานอย่างต่อเนื่อง”
แต่ยังไม่ชัดเจนว่าช่องว่างสำคัญระหว่างทั้งสองฝ่ายนั้นถูกปรับลดลงบ้างแล้วหรือไม่ หรืออาจจะยังไม่มีเลยด้วยซ้ำ ขณะที่แหล่งข่าวเผยว่า “อิหร่านยังคงยืนกรานในข้อเรียกร้องหลัก และประเด็นเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์และทรัพย์สินที่ถูกอายัดไว้ก็ยังคงไม่ได้รับการแก้ไขเมื่อช่วงต้นสัปดาห์นี้”
“ถ้าเราไม่ได้รับคำตอบที่ถูกต้อง ทุกอย่างจะดำเนินไปอย่างรวดเร็วมาก พวกเราพร้อมที่จะลุยแล้ว” ทรัมป์ กล่าวเตือนเมื่อวันพุธ (20 พ.ค.)
(Photo by Jim WATSON / AFP)
