ยาเม็ดต้านเอชไอวีชนิดใหม่ผ่านการทดลองในมนุษย์ครั้งแรก

การรักษาเอชไอวีได้รับการปรับปรุงในช่วง 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมา ปัจจุบันผู้ติดเชื้อเอชไอวีจำนวนมากสามารถมีชีวิตที่ยืนยาวและมีสุขภาพที่ดีได้ด้วยการรับประทานยาต้านไวรัสทุกวัน อย่างไรก็ตาม การใช้ยาในแต่ละวันอาจเป็นเรื่องท้าทายสำหรับบางคน การศึกษาเมื่อเร็วๆ นี้กำลังทดสอบยาเม็ด HIV ชนิดใหม่ในมนุษย์เป็นครั้งแรก ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญสู่ทางเลือกการรักษาในอนาคต

ยาตัวนี้มีชื่อว่า VH-499 ออกแบบมาเพื่อยับยั้งการเพิ่มจำนวนของไวรัส HIV-1 ภายในร่างกาย ออกฤทธิ์โดยการกำหนดเป้าหมายไปที่โปรตีนแคปซิดของไวรัส (ซึ่งหากไม่มีโปรตีนนี้เอชไอวีก็จะไม่สามารถแพร่กระจายจนถึงระดับที่เป็นอันตรายหรือแพร่เชื้อได้) ในขณะที่ยาต้านไวรัสเอชไอวีส่วนใหญ่ในปัจจุบันออกฤทธิ์โดยการโจมตีไวรัสโดยตรง ด้วยกลไกอันเป็นเอกลักษณ์นี้ ยาชนิดนี้จึงอาจมีประโยชน์แม้ว่าไวรัสจะดื้อต่อยาบางชนิดที่มีอยู่แล้วก็ตาม

นักวิทยาศาสตร์เพิ่งเสร็จสิ้นการทดลองทางคลินิกระยะที่ 2a โดยมีผู้ใหญ่ 23 คนที่ติดเชื้อ HIV-1 ที่ยังไม่เคยเริ่มการรักษาด้วยยาต้านไวรัสชนิดใด ๆ เข้าร่วม โดยผู้เข้าร่วม 20 คนได้รับยา VH-499 ในปริมาณที่แตกต่างกัน ในขณะที่อีก 3 คนได้รับยาหลอก

ก่อนการรักษา ผู้เข้าร่วมทุกคนมีระดับไวรัสเอชไอวีในเลือดสูง หลังจากรับประทาน VH-499 ผู้เข้าร่วมทุกคนที่ได้รับยาพบว่า ปริมาณไวรัสลดลงภายในวันที่ 11 ของการศึกษา ผู้ที่ได้รับยาในปริมาณที่สูงกว่าโดยทั่วไปจะเห็นการลดลงที่มากกว่า ในทางตรงกันข้าม กลุ่มที่ได้รับยาหลอกแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย

นักวิจัยพบว่า:

•  ยาเม็ดนี้โดยทั่วไปแล้วร่างกายรับได้ดี
• ผลข้างเคียงส่วนใหญ่ไม่รุนแรง
• ไม่มีรายงานปัญหาด้านความปลอดภัยร้ายแรง
• ยาคงอยู่ในร่างกายได้นานพอที่จะรับประทานเพียงวันละครั้ง

งานวิจัยนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Infectious Diseases

เหตุผลหนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์สนใจ VH-499 คือ ดูเหมือนว่ามันจะมีปฏิกิริยากับเอนไซม์ CYP3A4 (เอนไซม์ที่มีบทบาทในการประมวลผลยาหลายชนิด ปฏิกิริยาระหว่างยาอาจเป็นปัญหาสำหรับผู้ที่รับประทานยาหลายชนิดสำหรับภาวะสุขภาพที่แตกต่างกัน) น้อยกว่า

ยาตัวใหม่นี้กำลังถูกเปรียบเทียบกับเลนาคาพาเวียร์ (lenacapavir) ซึ่งเป็นสารยับยั้งแคปซิดอีกชนิดหนึ่งที่ใช้ในการรักษาและป้องกันเอชไอวีอยู่แล้ว ในขณะที่เลนาคาพาเวียร์สามารถให้การป้องกันได้นานถึง 6 เดือนด้วยการฉีดเพียงครั้งเดียว แต่ก็อาจมีปฏิกิริยากับยาบางชนิด นักวิจัยเชื่อว่า VH-499 อาจเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์สำหรับผู้ที่มีความต้องการการรักษาที่ซับซ้อน และเหมาะกับผู้ป้วยโรคเรื้อรังที่ต้องกินยาหลายชนิดพร้อมกัน

แม้ว่าผลลัพธ์จะน่าพอใจ แต่ยานี้ยังต้องพัฒนาอีกมากก่อนที่จะเข้าถึงผู้ป่วย จำเป็นต้องมีการทดลองระยะที่ 3 ที่ใหญ่ขึ้นเพื่อยืนยันความปลอดภัยและประสิทธิภาพ และเพื่อเปรียบเทียบโดยตรงกับการรักษาเอชไอวีที่มีอยู่

หากการศึกษาในอนาคตประสบความสำเร็จ VH-499 อาจช่วยขยายขอบเขตของการรักษาเอชไอวีแบบออกฤทธิ์นาน และสนับสนุนความพยายามทั่วโลกในการลดการแพร่เชื้อเอชไอวีในอีกหลายปีข้างหน้า

Photo by KERRY SHERIDAN / AFP