เมียนมาวิ่งเต้นเร่งดึงสหรัฐฯ ลงทุน ‘แร่แรร์เอิร์ธ’ ในประเทศ หวังคานอำนาจจีน

รัฐบาลทหารเมียนมาเดินหน้าเรียกร้องให้สหรัฐฯ เร่งฟื้นฟูความสัมพันธ์และอัดฉีดเม็ดเงินลงทุนในเหมืองแร่แรร์เอิร์ธ (Rare Earths) ท่ามกลางภาวะสงครามกลางเมือง เพื่อหวังดึงสหรัฐฯ เข้ามาคานอำนาจและทลายการผูกขาดของจีน มหาอำนาจเพื่อนบ้านที่ปัจจุบันครองอิทธิพลเหนืออุตสาหกรรมยุทธศาสตร์นี้เกือบทั้งหมด

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ เพิ่งเปิดเผยเอกสารยุทธศาสตร์เมื่อสัปดาห์ก่อน ซึ่งเผยให้เห็นแผนการขยายอิทธิพลและลู่ทางการเข้าถึงแหล่งแร่แรร์เอิร์ธในเมียนมา หลังผ่านการเปิดโต๊ะเจารจาลับกับเจ้าหน้าที่เมียนมามานานหลายเดือน

ตอกย้ำด้วยแถลงการณ์จาก ดีซีไอ กรุ๊ป (DCI Group) บริษัทล็อบบี้ในสหรัฐฯ ที่ออกจดหมายข่าวในนามของกระทรวงสารสนเทศเมียนมา โดยระบุว่า “ท้ายที่สุดแล้ว สหรัฐฯ จำเป็นต้องปรับมุมมองใหม่ โดยยกระดับให้เมียนมาเป็นเป้าหมายสำคัญลำดับแรกในฐานะซัพพลายเออร์แร่ธาตุที่จำเป็นต่อความมั่นคง แทนที่จะมองเป็นเพียงความท้าทายทางการทูตแบบเดิมๆ”

ด้านโฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้ชี้แจงตอบกลับสำนักข่าว Reuters ว่า “สหรัฐฯ พร้อมสนับสนุนให้เมียนมาเร่งยกระดับในประเด็นสำคัญ ทั้งการเอื้อสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการลงทุนของภาคธุรกิจสหรัฐฯ ควบคู่ไปกับการสร้างกระบวนการสันติภาพที่จับต้องได้เพื่อคืนเสถียรภาพให้แก่ประเทศ”

‘เมียนมา’ เป็นหนึ่งในแหล่งแร่แรร์เอิร์ธชนิดหนักที่สำคัญที่สุด

เมียนมาซึ่งปัจจุบันเผชิญวิกฤตสงครามกลางเมืองนับตั้งแต่เกิดการรัฐประหารเมื่อปี 2021 ถือเป็นหนึ่งในแหล่งซัพพลายแร่แรร์เอิร์ธชนิดหนัก (Heavy Rare Earths) ที่สำคัญที่สุดของโลก โดยผลผลิตส่วนใหญ่จะถูกส่งออกไปยังประเทศจีนเพื่อแปรรูปเป็นแม่เหล็กถาวร ซึ่งเป็นชิ้นส่วนยุทธศาสตร์ในอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า (EV) กังหันลม และเทคโนโลยีขั้นสูง

ทว่า แหล่งขุดเจาะแร่แรร์เอิร์ธที่สำคัญที่สุดของเมียนมาในพื้นที่ตอนเหนือของรัฐคะฉิ่น กลับตกอยู่ภายใต้การยึดครองของกองทัพเอกราชคะฉิ่น (KIA) ซึ่งเป็นกลุ่มกองกำลังชาติพันธุ์กลุ่มเก่าแก่ที่จับอาวุธสู้รบกับกองทัพรัฐบาลทหารเมียนมา โดยกลุ่มกบฏนี้ได้รับการหนุนหลังอย่างลับๆ จากทางการจีน

นับตั้งแต่เกิดการรัฐประหารในปี 2021 รัฐบาลสหรัฐฯ ได้สั่งอายัดทรัพย์สินของเมียนมาที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขานิวยอร์ก (Federal Reserve Bank of New York) พร้อมทั้งประกาศมาตรการคว่ำบาตรเพื่อโดดเดี่ยวบรรดานายพลเมียนมา จนกระทั่งสหรัฐฯ ได้เปลี่ยนแนวทางนโยบายด้วยการเปิดโต๊ะเจรจาโดยตรงเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา

ยุทธศาสตร์ใหม่ของสหรัฐฯ

ยุทธศาสตร์ใหม่ของรัฐบาลสหรัฐฯ มีเป้าหมายที่จะผลักดันให้เกิดข้อตกลงทางการค้าหรือการลงทุนรายใหญ่ไม่น้อยกว่า 3 โครงการ ซึ่งแต่ละโครงการต้องมีมูลค่ามากกว่า 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 167.8 ล้านบาท) เพื่อเปิดทางให้บริษัทของสหรัฐฯ เข้ามาดำเนินธุรกิจ ทว่ารัฐบาลทหารเมียนมากลับต้องการสิ่งที่มากกว่านั้น

ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ผลักดันให้แร่แรร์เอิร์ธ เป็นภารกิจเร่งด่วนด้านความมั่นคงแห่งชาติ นับตั้งแต่เขากลับเข้ามารับตำแหน่งอีกครั้ง โดยได้อัดฉีดงบประมาณหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐให้แก่กลุ่มบริษัทต่างๆ เพื่อเป้าหมายในการทลายการผูกขาดและลดทอนอิทธิพลของประเทศจีน

(Photo by Handout / 2026 Planet Labs PBC / AFP)