อิหร่านระบุว่าได้ส่งเรือดำน้ำขนาดเล็กเข้าประจำการเพื่อทำหน้าที่เป็น ‘ผู้พิทักษ์ที่มองไม่เห็น’ ที่แฝงอยู่ใต้ผิวน้ำบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ท่ามกลางข้อตกลงสันติภาพที่ถูกปฏิเสธหลายครั้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ
“สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านมีเรือดำน้ำกาดิรขนาดเล็กอย่างน้อย 16 ลำ แต่ละลำมีลูกเรือไม่ถึง 10 คน และสามารถบรรทุกตอร์ปิโดได้ 2 ลูก หรือขีปนาวุธต่อต้านเรือ C-704 ที่ออกแบบโดยจีนได้ 2 ลูก”
— สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการศึกษาเชิงยุทธศาสตร์ (International Institute for Strategic Studies) ระบุ
แต่เรือดำน้ำเหล่านี้มีเสียงดังกว่าเรือดำน้ำสมัยใหม่ส่วนใหญ่ นอกจากนี้ ลูกเรือยังมีประสบการณ์จำกัด แถมตัวเรือก็มีปัญหาเรื่องการบำรุงรักษาอยู่บ่อยครั้ง
การตัดสินใจส่งเรือดำน้ำขนาดเล็กของอิหร่านมาประจำการ เกิดขึ้นในขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ บอกกับสำนักข่าว Fox news ว่า เขากำลังพิจารณาที่จะรื้อฟื้นแผนการใช้กองทัพสหรัฐฯ คุ้มกันเรือสินค้า
ที่ผ่านมาอิหร่านสามารถควบคุมช่องแคบฮอร์มุซส่วนใหญ่ได้ เพียงแค่ข่มขู่ว่าจะใช้ขีปนาวุธและโดรนราคาถูก ส่วนเรือดำน้ำขนาดเล็กเหล่านี้ ก็น่าจะถูกนำมาใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในลักษณะเดียวกัน
ความท้าทายอย่างหนึ่งในการใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพคือ ‘สภาพทางภูมิศาสตร์’ เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซมีความลึกเพียงประมาณ 100 เมตรเท่านั้น ส่วนอ่าวเปอร์เซียก็ไม่ลึกกว่ามากนัก ทำให้เรือดำน้ำซ่อนตัวได้ยากขึ้น แม้จะจอดนิ่งอยู่ก็ตาม เพราะโซนาร์ระบบตรวจหาเป้าหมาย (Active Sonar) สามารถตรวจพบวัตถุที่ดูไม่เป็นธรรมชาติได้
เรือดำน้ำกาดิรได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับเส้นทางน้ำและระดับความลึกที่ไม่ลึกมากนัก อย่างไรก็ดี ไม่มีเรือดำน้ำลำใดของอิหร่านปรากฏตัวในสนามรบเลยแม้แต่ลำเดียว ส่วนเรือดำน้ำขนาดใหญ่เพียงลำเดียวของอิหร่านที่ใช้งานอยู่อย่าง ‘เรือดำน้ำชั้นกิโล’ ในยุคโซเวียต ก็ถูกจมลงที่ท่าเรือที่มันจอดอยู่
เรือดำน้ำกาดิรมีขนาดเล็กกว่ามาก โดยมีระวางน้ำหนักเพียง 115 ตัน ขณะที่เรือดำน้ำชั้นกิโลมีระวางน้ำหนักมากกว่า 2,000 ตัน ส่วนเรือดำน้ำโจมตีพลังงานนิวเคลียร์ชั้นลอสแอนเจลิสของสหรัฐฯ มีระวางน้ำหนักมากกว่า 6,000 ตัน
โดยทั่วไปแล้ว เรือดำน้ำขนาดเล็กจะใช้สำหรับการป้องกันชายฝั่ง เนื่องจากไม่มีความทนทานสำหรับการเดินทางระยะไกลและไม่สามารถดำน้ำได้ลึกเท่าเรือขนาดใหญ่
อิหร่านพัฒนาเรือดำน้ำขนาดเล็กของตัวเองขึ้นมา และได้ประกาศอย่างเป็นทางการถึงการผลิตครั้งแรกในปี 2005 ซึ่งแหล่งข่าวระบุว่า “เรือรบกาดิรถอดแบบจากแบบเรือดำน้ำของเกาหลีเหนือ”
(Photo by IRANIAN NAVY OFFICE / AFP)
