หลังสำนักพระราชวังีประกาศการสิ้นพระชนม์ของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2569 ประชาชนชาวไทยต่างร่วมรำลึกถึงพระกรณียกิจและผลงานในหลากหลายด้านที่พระองค์ทรงอุทิศเพื่อประเทศชาติ ตลอดจนบทบาทสำคัญที่ทรงมีต่อวงการกีฬาขี่ม้าไท ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในฐานะผู้มีส่วนสำคัญในการผลักดันและพัฒนากีฬาชนิดนี้มาอย่างต่อเนื่อง
พระองค์ภาทรงสนพระทัยกีฬาขี่ม้ามาตั้งแต่ทรงพระเยาว์และทรงฝึกฝนอย่างจริงจังจนกลายเป็นหนึ่งในพระบรมวงศานุวงศ์ที่มีความผูกพันกับกีฬาชนิดนี้อย่างลึกซึ้ง ความรักในกีฬาขี่ม้าของพระองค์ยังเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้แก่ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงหันมาสนพระทัยกีฬาขี่ม้าตามอย่างพระเชษฐภคินี ก่อนจะทรงพัฒนาพระอัจฉริยภาพและก้าวขึ้นสู่การเป็นนักกีฬาขี่ม้าทีมชาติไทยในเวลาต่อมา
นอกเหนือจากการทรงม้าและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมกีฬาแล้วพระองค์ภายังทรงมีบทบาทสำคัญในการยกระดับวงการกีฬาขี่ม้าของไทยผ่านการแข่งขัน 'Princess’s Cup Thailand' ซึ่งจัดขึ้นตามพระดำริเพื่อส่งเสริมมาตรฐานการแข่งขันให้ทัดเทียมนานาชาติ โดยพระองค์ทรงรับเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดการแข่งขันอยู่หลายครั้ง พร้อมทั้งประทานพระโอวาทเพื่อเป็นขวัญกำลังใจแก่นักกีฬาและเยาวชนให้มุ่งมั่นพัฒนาทักษะของตนเองเพื่อก้าวสู่การเป็นตัวแทนประเทศไทยในเวทีระดับนานาชาติ
ตลอดหลายปีที่ผ่านมาพระองค์ยังทรงร่วมทอดพระเนตรการแข่งขันและประทานรางวัลแก่ผู้ชนะอย่างต่อเนื่อง สะท้อนถึงพระวิสัยทัศน์ในการส่งเสริมศักยภาพของนักกีฬาขี่ม้าไทยและความตั้งพระทัยที่จะเห็นวงการกีฬาประเภทนี้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืน
พระราชดำริของพระองค์ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการแข่งขันในสนามเท่านั้นหากยังครอบคลุมถึงการพัฒนาองค์ความรู้และการดูแลสวัสดิภาพของม้าอย่างรอบด้าน โดยทรงสนับสนุนการเผยแพร่ความรู้ด้านการเลี้ยงดูและดูแลรักษาม้าจากแหล่งข้อมูลต่างประเทศเพื่อให้สโมสรและผู้เกี่ยวข้องในวงการได้นำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนามาตรฐานการดูแลม้าในประเทศไทย นอกจากนี้ยังทรงให้ความสำคัญกับการดูแลม้าชราหลังปลดจากการแข่งขันผ่านการสนับสนุนโครงการบ้านพักม้าชรา สะท้อนถึงพระเมตตาและความใส่ใจต่อสวัสดิภาพของสัตว์อย่างแท้จริง
อีกหนึ่งบทบาทที่น่าจดจำคือการที่พระองค์ทรงเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาขี่ม้าด้วยพระองค์เองในประเภทขี่ม้ามาราธอนหรือ Endurance ในบางโอกาสซึ่งเป็นส่วนสำคัญช่วยสร้างความตื่นตัวและความสนใจให้แก่ประชาชนทั่วไป รวมถึงจุดประกายให้เยาวชนหันมาสนใจกีฬาขี่ม้ามากยิ่งขึ้น
บทบาทของพระองค์ภาในวงการกีฬาขี่ม้าไทยไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นนักกีฬาหากแต่ทรงเป็นทั้งผู้จุดประกาย ผู้สนับสนุน และผู้วางรากฐานสำคัญให้กับการพัฒนากีฬาชนิดนี้ในหลายมิติ ทั้งด้านการแข่งขัน การพัฒนาบุคลากร องค์ความรู้ และสวัสดิภาพของม้าอันเป็นคุณูปการที่ยังคงส่งผลต่อวงการกีฬาขี่ม้าไทยมาจนถึงปัจจุบัน
แม้พระองค์เสด็จสู่สวรรคาลัยแล้วแต่พระเกียรติคุณและคุณูปการที่ทรงสร้างไว้ยังคงอยู่ในความทรงจำของคนไทย โดยเฉพาะในวงการกีฬาขี่ม้าที่พระองค์ทรงเป็นมากกว่าผู้สนับสนุน หากแต่เป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่ช่วยผลักดันให้กีฬาชนิดนี้เติบโตและได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในสังคมไทย
