ต้องบอกว่าในปัจจุบันเรามักจะเห็นผู้คนในสังคมมีการใช้คำว่า Bully กับ Gaslighting กันมากขึ้นจากหลากหลายเรื่องราวที่เกิดขึ้นในโลกโซเชียล และมีประเด็นหรือเนื้อหาที่เกี่ยวกับสองคำนี้ คนก็เลยนำมาใช้เป็นคำนิยามในเหตุการณ์ที่เป็นเรื่องนั้นๆ แต่บางครั้งพอดูเข้าจริงๆ แล้วการหยิบยกคำเหล่านี้มาใช้อาจจะมีความหมายที่ไม่ตรงหรือผิดเพี้ยนไปบ้าง วันนี้เราขอพาไปดูความหมายของสองคำนี้ว่าแตกต่างกันอย่างไร
อธิบายก่อนว่า Bully (การกลั่นแกล้ง) กับ Gaslighting (การบิดเบือนให้สงสัยความจริงของตัวเอง) สองคำนี้เป็นการทำร้ายจิตใจเหมือนกัน แต่วิธีการภายในและเป้าหมายของการกระทำแตกต่างกันอย่างชัดเจน
โดยถ้าเปรียบเทียบความแตกต่างให้เห็นก็จะมีอย่างเช่น เป้าหมายของการ Bully คือทำให้รู้สึกอับอายหรือด้อยกว่า ในขณะที่ Gaslighting จะทำให้สงสัยทั้งความทรงจำ การรับรู้ หรือสติของตัวเอง วิธีการของการ Bully จะเป็นการด่า ล้อ ข่มขู่ ประจาน ส่วนการ Gaslighting คือการปฏิเสธความจริง บิดเบือนเรื่องราว ทำให้คิดว่าผู้ถูกกระทำจดจำอะไรมาผิดๆ เป็นต้น
ความหมายของ Bully หลักๆ แล้วคือการกลั่นแกล้งด้วยการใช้อำนาจหรือความได้เปรียบทำร้ายอีกฝ่ายไม่ว่าจะเป็นคำพูดหรือการกระทำ โดยตัวอย่างก็จะมีอย่างเช่น การล้อเลียนรูปร่างหน้าตาคนอื่น หรือขู่ให้กลัว ซึ่งผู้ถูกกระทำมักจะรู้ตัวว่ากำลังถูกทำร้ายแม้จะตอบโต้ไม่ได้ สุดท้ายเชื่อว่าทุกคนคงเคยดูการ์ตูนเรื่อง ‘โดราเอมอน’ กันอยู่แล้ว ตัวอย่างจากเรื่องนี้ที่เห็นภาพชัดเจนเลยก็คือไจแอนท์มักจะกลั่นแกล้งโนบิตะ นั่นแหละคือการ Bully
ในขณะที่ความหมายของ Gaslighting คือการบิดเบือนความจริงอยู่เรื่อยๆ จนอีกฝ่ายเริ่มตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับการกระทำของตัวเองซึ่งเป็นการกระทำที่ต้องใช้เวลาพอสมควร จนคนที่โดนเริ่มคิดอะไรจากความคิดตัวเองไม่ได้หรือไม่มั่นใจอีกต่อไป และคล้อยตามคำพูดหรือการกระทำของฝั่งที่กระทำใส่ในที่สุด ตัวอย่างก็จะมีอย่างเช่น คนหนึ่งบอกกับอีกคนหนึ่งว่าเธอจำเรื่องนี้ผิดนะหลายๆ ครั้ง ทั้งที่อีกคนคิดว่าสิ่งที่ตัวเองจำหรือพูดไว้มันถูกแล้ว ถ้าโดนแบบนี้ซ้ำๆ ไปเรื่อยๆ เป็นเวลานานจนต้องให้ฝั่งนั้นยืนยันการตัดสินใจเสมอนั่นคือโดน Gaslighting
แต่ว่าบางครั้งสองการกระทำนี้ก็อาจเกิดขึ้นพร้อมกันได้ เช่น คนหนึ่งอาจจะล้ออีกคนว่า ‘อ้วน’ ต่อหน้าคนอื่นซึ่งก็คือการ Bully และเมื่อคนที่โดนล้อเสียใจกลับบอกว่า เฮ้ย! เราแค่ล้อเล่นนะ คุณคิดมากไปเอง อย่าไปคิดเยอะเลย ซึ่งนี่เป็นการ Gaslighting ให้อีกฝ่ายสับสนในความรู้สึกตัวเอง
สุดท้ายแล้ววิธีการสังเกตง่ายๆ ก็คือการ Bully จะทำให้คนที่โดนรู้สึกว่า ‘กำลังโดนทำร้าย’ ในขณะที่การ Gaslighting จะทำไปเรื่อยๆ จนทำให้คนที่โดนรู้สึกว่าหรือจริงๆ แล้วปัญหาอยู่ที่ตัวเราเอง
