จากสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง ที่อาจส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นและขาดแคลน คนไทยมีความกังวลในเรื่องพลังงานเชื้อเพลิง หวั่นใจว่าจะไม่มีใช้ในชีวิตประจำ ทำให้ผู้คนต่างพากันนำรถออกไปเติมน้ำมันตามปั้มต่างๆ จนเกิดเป็นภาพยานพาหนะทั้งรถยนต์และจักรยานยนต์ต่อแถวกันยาวเหยียดในหลายพื้นที่ ส่งผลให้หลายปั๊มต้องติดป้ายว่าน้ำมันหมดเพราะยังไม่มีรถขนส่งน้ำมันมาเติมให้กับปั้มหรือยังไม่ถึงรอบส่ง
ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่สำรวจตามปั๊มน้ำมันทั้งพื้นที่ตัวเมืองและพื้นที่อำเภอรอบนอกของจังหวัดเชียงใหม่ พบว่าในช่วงวันที่ 3-4 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา ปั๊มน้ำมันแทบทุกแห่งหนาแน่นเป็นอย่างมาก แม้รัฐบาลจะบอกว่ามีน้ำมันเพียงพอ แต่ผู้คนจำนวนมากก็อยากที่จะเติมเก็บเอาไว้ก่อน โดยเฉพาะในช่วงเช้าหรือในชั่วโมงเร่งด่วนที่ผู้คนต้องการจะเติมน้ำมัน ทำให้ปั๊มน้ำมันหลายแห่งมีคนนำยานพาหนะไปต่อคิวเติมน้ำมันยาวออกมาถึงถนน ทำให้การจราจรบางแห่งติดขัด ขณะที่ปั๊มน้ำมันบางแห่งประกาศขึ้นป้ายน้ำมันหมด คนจึงพากันไปยังปั๊มที่ยังมีน้ำมันเหลืออยู่
บุญเนียม บุญทา ประธานกรรมการสหกรณ์นครลานนาเดินรถ จำกัด ให้ข้อมูลว่า ตอนนี้รถสี่ล้อแดง หรือรถแดง ของจังหวัดเชียงใหม่ก็ยังคงวิ่งให้บริการตามปกติ ส่วนการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงก็ยังไม่มีปัญหา เนื่องจากทางสหกรณ์รถสี่ล้อแดงเชียงใหม่มีปั๊มน้ำมันที่ไว้ใช้เติมเป็นประจำของตนเองอยู่แล้ว ซึ่งจะเป็นปั๊มน้ำมันที่ผู้ประกอบการรถสี่ล้อแดงมาเติมน้ำมัน และจะเป็นปั๊มที่มีรถขนส่งน้ำมันมาเติมให้อยู่ตลอด ซึ่งปกติแล้วในหนึ่งสัปดาห์จะมีรถขนส่งน้ำมันมาส่งสองครั้ง แต่ในสถานการณ์ตอนนี้ก็ได้มีการเพิ่มเป็นสามถึงสี่ครั้งต่อสัปดาห์ เพื่อให้เพียงพอต่อการใช้งานของผู้ประกอบการและประชาชนทั่วไป
โดยปัจจุบันนี้รถสี่ล้อแดงเชียงใหม่มีอยู่เกือบ 1,900 คัน คันหนึ่งเติมเต็มถังก็อยู่ประมาณ 60 ลิตร หรือประมาณ 2,000 บาท ส่วนการใช้งานในการเติมต่อครั้งก็แล้วแต่ว่ารถแต่ละคันวิ่งระยะทางไกลแค่ไหน หากเป็นแบบให้ลูกค้าเหมาก็จะต้องเติมบ่อย แต่จากการพูดคุยสอบถามในตอนนี้ก็ยังไม่พบปัญหาแต่อย่างใด
“แม้ปัจจุบันยังไม่พบปัญหาแต่ในอนาคตก็มีความกังวลใจว่าหากปริมาณน้ำมันสำรองของประเทศไทยที่ในตอนนี้ทราบว่ามีอยู่เหลือประมาณ 60 วัน แตาหากต่อไปเกิดวิกฤตเพิ่มมากขึ้นจะทำอย่างไร ก็คงหวังให้รัฐบาลเป็นผู้ที่เข้ามาดูแลจัดการปัญหา ทั้งระดับประเทศและประชาชนคนไทยให้ได้ประกอบอาชีพต่อไป ส่วนราคาน้ำมันดีเซลก็อยากจะให้ตรึงไว้ไม่ให้เกิน 30 บาทต่อลิตร เพราะหากเพิ่มสูงขึ้นก็จะส่งผลต่อการขนส่งและจะสืบเนื่องไปถึงราคาข้าวของเครื่องใช้ที่อาจจะมีการปรับขึ้นตามไปด้วย หากเป็นแบบนั้นก็จะส่งผลเสียต่อประชาชนทั้งประเทศเพราะค่าของชีพสูงขึ้น” บุญเนียม กล่าว
ด้าน ชานนท์ นักร้องเพราะ ผู้ที่ประกอบอาชีพขับรถรับส่งผู้โดยสารที่เรียกผ่านแอพพลิเคชั่น เล่าว่า ตนที่เป็นคนขับรถรับส่งผู้โดยสารมองว่าประเด็นนี้เป็นเรื่องที่กระทบโดยตรงกับคนทำอาชีพขับรถบริการผ่านทาง แอปพลิเคชั่น เพราะต้นทุนหลักของพวกเราคือน้ำมัน ถึงแม้จะมีผู้ขับขี่หลายท่านจะใช้รถยนต์ไฟฟ้าในการออกมาให้บริการลูกค้า แต่พอมีข่าวความไม่แน่นอนเรื่องพลังงาน ก็ทำให้หลายคนกังวล และบางส่วนก็รีบไปเติมน้ำมันเพื่อป้องกันความเสี่ยง เพราะน้ำมันนยังคงเป็นเชื้อเพลิงหลัก มากกว่าเชื้อเพลิงทางเลือกอย่าง ไฟฟ้า ซึ่งสะท้อนว่าทุกคนค่อนข้างไม่มั่นใจกับสถานการณ์
“ส่วนตัวยอมรับว่ามีความกังวลอยู่ เพราะรายได้ของคนขับขึ้นอยู่กับจำนวนรอบวิ่ง แต่ต้นทุนค่าน้ำมันเป็นต้นทุนคงที่ที่ต้องจ่ายทุกวัน ถ้าราคาน้ำมันปรับขึ้นมากๆ ก็จะกระทบกับกำไร บางวันอาจต้องวิ่งนานขึ้นเพื่อให้ได้รายได้เท่าเดิม”
ชานนท์ กล่าวว่า หากราคาน้ำมันยังคงมีการปรับขึ้นอย่างต่อเนื่อง รายได้ลดลง โดยเฉพาะช่วงที่จำนวนผู้โดยสารไม่ได้หนาแน่นมาก เช่น ช่วงlow season คนขับอาจต้องเลือกรับงานมากขึ้น หรือเลือกระยะทางที่คุ้มค่ากับต้นทุนมากขึ้น ซึ่งในส่วนนี้คนขับก็จะเสียโอกาสในการรับงานและเสี่ยงที่จะโดนหักคะแนนจากระบบ ส่วนนี้มีคนขับบางคนอาจโดนถึงขั้นระงับบัญชีชั่วคราว ดังนั้นส่วนนี้อาจทำให้การให้บริการในบางพื้นที่ลดลงตามไปด้วย และอาจจะทำให้เสียความเชื่อมั่นกับผู้ใช้บริการหลายท่านที่ยากต่อการเรียกใช้บริการรถยนต์ผ่านแอพพลิเคชั่น
“หลังจากนี้ต้องปรับตัว ส่วนตัวคิดว่าต้องวางแผนมากขึ้น เช่น เพิ่มรอบรอบวิ่งให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่วิ่งรถเปล่านาน เพื่อลดการใช้ เชื้อเพลิง อาจจะเลือกจอดรถในจุดที่มี นักท่องเที่ยวและใกล้สถานที่สำคัญวางแผนเติมน้ำมันในช่วงราคายังไม่ปรับขึ้น ดูแลสภาพรถให้ประหยัดพลังงานมากที่สุด ไม่ขับรถเร็วจนเกินไป” ชานนท์ กล่าว
ขณะที่ กมลวรรธ สุจริต อาจารย์ประจำภาควิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ แสดงความคิดเห็นว่า เรื่องการสื่อสารในภาวะวิกฤต เราจำเป็นที่จะต้องมาดูปัจจัยที่สำคัญ ซึ่งอยู่ในองค์ประกอบของการสื่อสารว่าองค์ประกอบแต่ละตัวของการสื่อสารมันมีผลกระทบหรือส่งผลต่อปรากฏการณ์ทางสังคมอย่างไร
ตอนนี้สิ่งสำคัญคือผู้ที่จะเป็นคนส่งสาร หรือออกมาให้ข้อมูลที่กำลังอยู่ในสถานการณ์วิกฤตจะต้องเป็นคนที่ที่มีภาพลักษณ์ของความน่าเชื่อถือหรือเป็นผู้เชี่ยวชาญโดยตรงที่เกี่ยวข้องกับประเด็นนั้น ๆ อย่างกรณีของน้ำมันก็ควรจะเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ หรือผู้ที่มีข้อมูลเชิงลึกที่จะออกมาสร้างความเชื่อมั่นได้อย่างแท้จริง
ในทางกลับกันหากผู้ที่ออกมาให้ข้อมูลเคยมีภาพลักษณ์ของผู้ที่เคยส่งสาร นำเสนอข้อมูลข่าวสารออกไปแล้วไม่มีความน่าเชื่อถือหรือทำให้สถานการณ์หนักหนายิ่งขึ้นสิ่งต่างๆเหล่านี้ล้วนส่งผลทำให้ประชาชนรู้สึกไม่มั่นใจและเกิดความความตื่นตระหนกจนนำไปสู่ความวุ่นวายในสังคมมากขึ้น
อ.กมลวรรธ กล่าวต่อว่า ข้อมูลข่าวสารในสภาวะวิกฤตที่ผู้คนกำลังแตกตื่นหรือเป็นกังวลหรือขาดความแน่นอนจะต้องเป็นข้อมูลที่จับต้องได้ไม่ว่าจะเป็นตัวเลข สถิติ การพิสูจน์การอ้างอิงทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งต้องทำให้ผู้คนเข้าใจง่ายในเนื้อหาเหล่านี้ไม่ใช่เอาไปตีความเองข้อมูลข่าวสารที่สร้างความสับสน หรือคนไปตีความเองอาจจะมีผู้ไม่หวังดีในการที่จะไปสร้างผลประโยชน์ของตนเองได้
ส่วนช่องทางการสื่อสารก็สำคัญ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญและต้องดูว่าช่องทางไหนที่จะเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายในวงกว้างได้ สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งของการช่องทางการสื่อสารคือช่องทางแต่ละประเภทมันมีคุณลักษณะที่แตกต่างกันออกไปสื่อสารมวลชนกระแสหลักไม่ได้เข้าถึงกลุ่มคนได้กว้างเหมือนกับสื่อสังคมออนไลน์ เพราะฉะนั้นแล้วการพิจารณาช่องทางของการใช้ในการสื่อสารไปยังมวลชนเพื่อลดความตื่นตระหนกจึงมีส่วนสำคัญมาก
อ.กมลวรรธ กล่าวอีกว่า ต่อมาคือตัวผู้รับสารหรือประชาชนที่ส่วนใหญ่กำลังแตกตื่น มีความกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ต้องเข้าใจว่าคนเหล่านี้มีความแตกต่างกันในหลายเรื่องทั้งการรับรู้ วิจารณญาณในการตัดสินใจ ระดับการศึกษาและการเข้าถึงข้อมูล เพราะฉะนั้นต้องดูว่ากลุ่มคนเหล่านี้จะต้องสื่อสารด้วยวิธีการอย่างไรที่จะให้เขาเข้าใจง่ายอาจจะเป็นการใช้อินโฟกราฟฟิก หรือใช้คลิปสั้น หรือหาวิธีการที่ทำให้เค้าเชื่อในข้อมูลที่ถูกต้องเหล่านั้น หรือเชื่อในบุคคลที่กำลังสื่อสาร อาจจะเป็นช่องทางของผู้นำทางความคิด อินฟลูเอนเซอร์ รวมไปถึงผู้นำทางจิตวิญญาณหรือชุมชน ซึ่งจะมีส่วนสำคัญในการที่จะลดความตื่นตระหนกของผู้คนในการสื่อสารในช่วงภาวะวิกฤติได้
“ทางรัฐบาล สื่อมวลชน ภาคประชาชน สามารถที่จะทำการการสื่อสารบนพื้นฐานข้อมูลเดียวกันและมีทิศทางการปรับตัวเตรียมตัวที่ชัดเจน ไม่ใช่การตื่นตระหนกจนเกินเหตุ หรือประมาทจนไม่ได้เตรียมตัวเลยบทบาทหน้าที่ของสื่อมวลชนโดยเฉพาะสื่อกระแสหลักจึงสำคัญมากในการสื่อสารในช่วงภาวะวิกฤตที่ไม่ได้มุ่งหวังเพียงแค่ยอดของผู้ติดตามเพียงอย่างเดียวจะต้องคำนึงถึงผลกระทบทางสังคมด้วย” กมลวรรธ กล่าว
ทั้งนี้ สำนักงานพลังงานจังหวัดเชียงใหม่ ได้ขอความร่วมมือจากพี่น้องประชาชน อย่ากักตุนน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อป้องกันการขาดแคลนชั่วคราวในบางพื้นที่และลดความหนาแน่นบริเวณสถานีบริการ และใช้พลังงานอย่างประหยัด ร่วมกันใช้พลังงานอย่างรู้คุณค่าเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศอย่างยั่งยืน รวมถึงขอให้เชื่อมั่นว่ารัฐบาลและกระทรวงพลังงานสามารถบริหารจัดการสถานการณ์ได้ ประชาชนไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนกหรือกักตุนน้ำมันเกินความจำเป็น
