ฝ่ายค้านเขย่าระบบตรวจสอบ! จี้ ส่งคดีฮั้ว สว. เตือน! ระวัง ‘ติดคุกตอนแก่’ ชงรื้อ รธน.-องค์กรอิสระ

เวทีผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรพบประชาชน จ.พระนครศรีอยุธยา ร้อนแรงตั้งแต่เปิดเวที เมื่อแกนนำฝ่ายค้านและอดีตผู้นำพรรคการเมือง ร่วมสะท้อนปัญหาระบบการเมืองไทย โดยชี้ตรงกันว่า จุดอ่อนสำคัญไม่ได้อยู่ที่การขาดกฎหมาย แต่เป็นปัญหากลไกบังคับใช้กฎหมายและระบบตรวจสอบถ่วงดุลที่ถูกตั้งคำถามเรื่องความเป็นอิสระ พร้อมจับตาการตัดสินใจของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. ต่อคดีฮั้ว สว. ซึ่งอาจเป็นบททดสอบสำคัญขององค์กรอิสระ

ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า ปัญหาหลักของประเทศทั้งเรื่องภายในและภายนอก ล้วนย้อนกลับมาที่ปัญหาการเมือง โดยเฉพาะการที่อำนาจรัฐไม่เห็นหัวประชาชน และไม่มีกลไกที่ทำให้ประชาชนเป็นศูนย์กลาง แม้ประเทศไทยจะมีกฎหมายจำนวนมาก แต่ปัญหาคือการบังคับใช้และระบบตรวจสอบถ่วงดุล

ณัฐพงษ์ ยกตัวอย่างทั้งปัญหาทุนเทา สแกมเมอร์ ยาเสพติด ตลอดจนกรณีการตรวจสอบต่างๆ ว่า หากกลไกภายในรัฐมีความเข้มแข็งและเจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายอย่างตรงไปตรงมา ปัญหาหลายเรื่องจะเบาบางลง พร้อมตั้งคำถามต่อความเชื่อมั่นของประชาชนที่มีต่อองค์กรอิสระ โดยเฉพาะเมื่อที่มาขององค์กรเหล่านี้เกี่ยวพันกับ สว.ชุดปัจจุบัน ซึ่งยังมีข้อครหาเรื่องกระบวนการได้มา

โดยเฉพาะคดีฮั้ว สว. และกระบวนการตรวจสอบขององค์กรอิสระ ณัฐพงษ์ มองว่า สังคมกำลังตั้งคำถามว่าองค์กรอิสระมีความเป็นอิสระจากอำนาจทางการเมืองจริงหรือไม่ ขณะที่วันที่ 26 สิงหาคมนี้ ศาลรัฐธรรมนูญมีกำหนดกระบวนการเรียกพยานให้ความเห็นในประเด็นบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง ยิ่งทำให้เกิดคำถามถึงความเชื่อมั่นต่อกระบวนการตรวจสอบและที่มาขององค์กรอิสระ

‘ผู้นำฝ่ายค้าน’ ย้ำว่า ไม่เชื่อว่าประเทศจะสร้างด้วย ‘คนดี’ เพียงอย่างเดียว แต่ต้องสร้างระบบที่ไม่เปิดช่องให้คนโกงเข้ามามีอำนาจได้ และต้องมีกลไกถ่วงดุลตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ ไม่เช่นนั้นต่อให้เปลี่ยนคน เปลี่ยนพรรค หรือเปลี่ยนสี ปัญหาเดิมก็ยังวนกลับมา

ด้านวีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน มองว่า ความไม่ชอบมาพากลทางการเมืองกำลังส่งผลโดยตรงต่อปากท้องประชาชน พร้อมตั้งคำถามต่อกระบวนการที่ กกต.กำลังพิจารณาคดีฮั้ว สว.ว่า กลไกที่ผู้ถูกแต่งตั้งมีส่วนเกี่ยวข้องกับผู้แต่งตั้ง จะสามารถตรวจสอบกันเองได้อย่างไร

วีระยุทธ ยังเรียกร้องให้รัฐบาลเคารพเสียงประชาชนจากการทำประชามติที่มีเสียงสนับสนุนการแก้ไขรัฐธรรมนูญจำนวนมาก โดยเห็นว่าถึงเวลาต้องกลับมาทบทวนโครงสร้างอำนาจ ทั้งที่มาขององค์กรอิสระ ความเข้มแข็งของพรรคการเมือง และกลไกตรวจสอบถ่วงดุล เพื่อให้ยึดโยงกับประชาชนมากขึ้น

ขณะที่ สาทิตย์ วงศ์หนองเตย สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ รองหัวหน้าพรรคฯ กล่าวถึงสถานการณ์ประชาธิปไตยไทยว่า กำลังเข้าสู่ยุค ‘ประชาธิปไตยผีดิบ’ หรือ Zombie Democracy คือมีแต่ร่างกายของผู้แทน แต่ไม่มีจิตใจที่ยึดโยงกับประชาชนและหลักประชาธิปไตย

สาทิตย์กล่าวถึงคดีฮั้ว สว.ว่าเป็นเรื่องใหญ่ เพราะกระบวนการตรวจสอบถ่วงดุลเริ่มต้นจากที่มาของ สว. พร้อมตั้งข้อสังเกตถึง กกต. 4 คนที่มาจากการเลือกของ สว.ชุดปัจจุบันว่าอาจมีประเด็นเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน จึงควรลงมติส่งเรื่องให้ศาลฎีกาเป็นผู้วินิจฉัย เพื่อให้กระบวนการพิสูจน์ความผิดดำเนินไปตามขั้นตอน

พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงความผิดปกติในกระบวนการเลือก สว. ทั้งเรื่องคุณสมบัติผู้สมัคร การสังเกตการณ์เลือกตั้ง และข้อร้องเรียนต่างๆ รวมถึงตั้งคำถามว่า กกต.บางส่วนอาจรู้เห็นเป็นใจกับกระบวนการฮั้ว สว.หรือไม่

สาทิตย์ ยังย้ำว่า หากศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการเลือก สว.ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ก็ควรเดินหน้าดำเนินการตามกฎหมายกับผู้เกี่ยวข้อง เพื่อให้ระบบกลับเข้าสู่กระบวนการปกติ และนำไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ ไม่ให้เกิดโครงสร้างการเลือก สว.ที่เปิดช่องให้เกิดปัญหาเช่นเดิม

ขณะที่คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ อดีตหัวหน้าพรรคไทยสร้างไทย ชี้ว่า รัฐธรรมนูญ 2560 ซึ่งถูกออกแบบภายใต้แนวคิดการปราบโกง กลับทำให้ระบบการเมืองและระบบตรวจสอบถ่วงดุลอ่อนแอลง โดยเฉพาะที่มาของ สว.และองค์กรอิสระ

คุณหญิงสุดารัตน์ ตั้งข้อสังเกตว่า กกต.ชุดปัจจุบัน ซึ่งมาจากกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับ สว.ชุดเดียวกับที่กำลังถูกตรวจสอบ จะสามารถลงโทษผู้ที่มีส่วนในการทำให้ตนเองเข้ามาดำรงตำแหน่งได้จริงหรือไม่ พร้อมทำนายว่า การดำเนินคดีอาจลงไปถึงเพียง ‘ตัวเล็กตัวน้อย’ ขณะที่ผู้มีอำนาจตัวจริง อาจไม่ถูกดำเนินการอย่างถึงที่สุด

คุณหญิงสุดารัตน์ เสนอให้แก้รัฐธรรมนูญโดยเริ่มจากการทบทวนที่มาและอำนาจของ สว.และองค์กรอิสระ รวมถึงเพิ่มอำนาจประชาชนในการตรวจสอบ โดยเสนอแนวคิดให้ประชาชนจำนวน 50,000 คนสามารถเข้าชื่อถอดถอนนักการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หรือกรรมการองค์กรอิสระที่ประพฤติมิชอบได้

ส่วน พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชาติ ยืนยันว่า หลักฐานคดีฮั้ว สว. ทั้งเส้นเงิน โพยคะแนน รูปแบบการลงคะแนน และหลักฐานจากการตรวจสอบของคณะอนุกรรมการชุดที่ 26 มีน้ำหนักเพียงพอให้ กกต.ส่งเรื่องต่อศาลฎีกาแล้ว

พ.ต.อ.ทวี ย้ำว่า กกต.ไม่ควรทำหน้าที่แทนศาลด้วยการพิสูจน์จนสิ้นข้อสงสัย เพราะหน้าที่ของ กกต.เมื่อพบเหตุอันควรเชื่อว่าการเลือกตั้งไม่สุจริต คือส่งเรื่องให้ศาลฎีกาพิจารณาต่อ หาก กกต.ยกคำร้อง ผู้สมัคร สว.ที่เป็นผู้เสียหายยังสามารถใช้ช่องทางตามกฎหมายยื่นคัดค้านต่อศาลฎีกาภายใน 3 วัน หรือดำเนินการทางอาญากับ กกต.ได้ในกรณีที่เข้าองค์ประกอบความผิด

จับตา 31 สิงหาคม กกต.ชี้ชะตาคดีฮั้ว สว.

ท่ามกลางเสียงเรียกร้องจากฝ่ายค้าน พริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานวิปฝ่ายค้าน เปิดเผยความคืบหน้าการติดตามคดีฮั้ว สว. โดยคาดว่า กกต.จะมีการลงมติในวันจันทร์ที่ 31 สิงหาคมนี้ ซึ่งฝ่ายค้านเตรียมจัดกิจกรรมในวันที่ 29-30 สิงหาคม เพื่อเป็นการทิ้งทวนก่อนถึงวันที่ กกต.จะมีมติ

พริษฐ์ ตั้งข้อสังเกตว่า กกต.อาจตัดสินใจยุติคดี โดยวิพากษ์วิจารณ์ว่า ที่ผ่านมากระบวนการตรวจสอบอาจล่าช้า พร้อมย้ำว่าประชาชนกำลังจับตาว่า กกต.จะมีมติในทิศทางใด

พริษฐ์ ระบุว่า ตามกฎหมาย หาก กกต.เห็นว่ามีหลักฐานอันควรเชื่อว่ามีการทุจริต ก็สามารถดำเนินการตามขั้นตอนเพื่อส่งสำนวนไปยังศาลฎีกาได้ และเห็นว่าการตัดสินใจดังกล่าวควรเปิดทางให้กระบวนการยุติธรรมเป็นผู้พิสูจน์ข้อเท็จจริงต่อไป

นอกจากประเด็นวันลงมติ พริษฐ์ ยังเปิดเผยข้อมูลบุคคลที่ระบุว่าเกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหากระบวนการเตรียมการเลือก สว. โดยนำเสนอภาพของนายกเทศมนตรีตำบลแห่งหนึ่ง พร้อมนำคลิปเสียงที่เคยเปิดเผยก่อนหน้านี้มาเปรียบเทียบ และตั้งคำถามถึงความเกี่ยวข้องกับกระบวนการเลือก สว.

ฝ่ายค้านเดินหน้าแก้ ‘โครงสร้าง’ ไม่ให้ปัญหาซ้ำรอย

พริษฐ์ ระบุด้วยว่า พรรคประชาชนเตรียมใช้กลไกรัฐสภาผลักดันการแก้ไขกฎหมายและรัฐธรรมนูญ เพื่อปรับโครงสร้างระบบตรวจสอบ โดยเสนอทั้งการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ตามผลประชามติ การแก้ไขรัฐธรรมนูญรายมาตราเพื่อเพิ่มกลไกให้ประชาชนสามารถเข้าชื่อถอดถอนนักการเมืองและกรรมการองค์กรอิสระ รวมถึงการแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับการได้มาซึ่ง สว. เพื่อเปิดช่องให้ประชาชนสามารถยื่นเรื่องต่อศาลได้โดยตรงโดยไม่ต้องผ่าน กกต.

ภาพรวมของเวทีผู้นำฝ่ายค้านฯ จึงไม่ได้หยุดอยู่ที่การเรียกร้องให้ กกต.ดำเนินการกับคดีฮั้ว สว. แต่ขยายไปสู่คำถามต่อโครงสร้างอำนาจและระบบตรวจสอบถ่วงดุลของประเทศ ทั้งที่มาของ สว. องค์กรอิสระ และบทบาทของประชาชนในการตรวจสอบผู้มีอำนาจ

ท่ามกลางการจับตาว่า กกต.จะมีมติอย่างไรในวันที่ 31 สิงหาคมนี้ คดีฮั้ว สว.จึงถูกฝ่ายค้านยกระดับให้เป็นบททดสอบสำคัญของกระบวนการตรวจสอบว่า จะสามารถดำเนินไปอย่างเป็นอิสระ โปร่งใส และเปิดโอกาสให้ข้อเท็จจริงได้รับการพิสูจน์ตามกระบวนการยุติธรรมได้มากน้อยเพียงใด