ศึก 'ริมโขง' การเมือง 'มุกดาหาร' 'น้ำเงิน-เขียว' กลืน 'แดง' เบื้องลึก 'ผู้ว่าฯ' ใจเด็ด-หักหน้า 'อนุทิน'

เกิดแรงสั่นสะเทือนในกระทรวงมหาดไทยอีกครั้ง มีการแต่งตั้งโยกย้ายนักบริหารระดับสูง 23 ตำแหน่ง ระดับผู้ว่าฯ-ผู้ตรวจฯ

เกิดแผ่นดินไหวทันที เมื่อ วรญาณ บุญณราช ผู้ว่าราชการจังหวัดมุกดาหาร น้องชาย กฤษฎา บุญราช อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย ยื่นหนังสือขอลาออกจากราชการ ในวันเดียวกันกับที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติโยกย้ายเข้ากรุไปเป็น ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย

พร้อมทิ้งข้อความบาดลึกไว้ในหนังสือลาออกว่า ตลอด 34 ปีที่รับราชการมาอย่างวิริยะอุตสาหะไม่เคยสร้างความเสียหาย กลับ "ไม่ได้รับการพิจารณาผลงานด้วยระบบคุณธรรมจากผู้บังคับบัญชาของกระทรวงมหาดไทย"

เรื่องยิ่งร้อนขึ้นไปอีกเมื่อชื่อของคนที่มารับไม้ต่อเก้าอี้พ่อเมืองมุกดาหารคือ ปราชญา อุ่นเพชรวรากร ซึ่งเคยดำรงตำแหน่ง ปลัดจังหวัดบุรีรัมย์ มาก่อน 

จนเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในแวดวงการเมืองและสื่อมวลชนว่านี่คือการวางตัวสาย "สิงห์น้ำเงิน" แม้ฝ่ายบริหารอย่าง นายกรัฐมนตรี และ ปลัดกระทรวงมหาดไทย จะยืนยันว่าทุกอย่างเดินตามขั้นตอนกฎหมายและความเหมาะสมก็ตาม 

หากมองให้ลึกเข้าไปใน สมรภูมิมุกดาหาร ปรากฏการณ์ครั้งนี้ล้อไปกับภูมิทัศน์การเมืองของจังหวัดได้ เพราะเมืองริมโขงแห่งนี้ ที่เคยเป็นพื้นที่ของพรรคเพื่อไทย

บัดนี้ถูก พรรคภูมิใจไทย และ พรรคกล้าธรรม รุกคืบกลืนพื้นที่ทั้งระดับชาติและท้องถิ่นจนแทบไม่เหลือเค้าเดิม

'ภูมิใจไทย-กล้าธรรม' แบ่งเค้ก เขต 'แดงเก่า'

หากถอยออกมาดูผลเลือกตั้งระดับชาติของจังหวัดมุกดาหารที่มี สส. 2 เขต จะเห็นภาพความเปลี่ยนแปลงที่พลิกจากหน้ามือเป็นหลังมือในเวลาเพียงสิบกว่าปี

ย้อนกลับไปในปี 2554 มุกดาหารคือป้อมค่ายสีแดงเต็มขั้น พรรคเพื่อไทย กวาด สส. ยกจังหวัด ด้วยคะแนนเกิน 70% ทั้งเขต 1 และเขต 2 ส่วนปาร์ตี้ลิสต์เพื่อไทยฟันไปถึง 80% ทิ้งห่าง ภูมิใจไทย ที่ได้ปาร์ตี้ลิสต์เพียง 2% 

ต่อมาในปี 2562 เพื่อไทยก็ยังรักษาเก้าอี้ครบทั้ง 2 เขต แม้จะเริ่มเห็นเงาของ วีระพงษ์ ทองผา ที่ลงเขต 1 ในนามพลังประชารัฐได้ 22,884 คะแนน ส่วน พ.ต.ท.จิตต์ ศรีโยหะ มุกดาธนพงศ์ ลงเขต 2 ในนามภูมิใจไทยได้เพียง 3,675 คะแนน

สัญญาณอันตรายของเพื่อไทยมาเยือนในการเลือกตั้งปี 2566 เมื่ออนุรักษ์ถูกตัดสิทธิและส่งลูกชายอย่าง นนทภูมิ ตั้งปณิธานนท์ ลงรักษาพื้นที่เขต 1 แทน ผลปรากฏว่าเพื่อไทยพ่ายรวดแบบ สูญพันธุ์ระดับเขต

โดยเขต 1 ถูก วิริยะ ทองผาโค่นแชมป์ ขณะที่นนทภูมิหล่นไป อยู่อันดับ 3

ส่วนเขต 2 ณกร ชารีพันธ์ จาก พรรคก้าวไกล เฉือนเอาชนะ บุญฐิณ ไปได้ เหลือเพียงคะแนนปาร์ตี้ลิสต์ที่เพื่อไทยยังประคองมาเป็นอันดับ 1

จุดเปลี่ยนเบ็ดเสร็จเกิดขึ้นในการเลือกตั้งปี 2569 ซึ่งภาพรวมภาคอีสาน พลิกมาเป็นภูมิใจไทยอันดับ 1 ตามด้วยเพื่อไทยและกล้าธรรม 

ในสนามมุกดาหารเอง แม้ภูมิใจไทยและกล้าธรรมจะส่งผู้สมัครลงชนกันทั้ง 2 เขต แต่ผลลัพธ์กลับออกมาเป็นการ "แบ่งเค้ก" กันคนละเขตพอดิบพอดี โดย เขต 1 วิริยะ ทองผา ที่ย้ายจากพลังประชารัฐ มาสวมเสื้อภูมิใจไทย คว้าชัยชนะนนทภูมิจากเพื่อไทย

ส่วนเขต 2 เลขาดำ-ไตรสรณคมน์ หนองเรือง จาก พรรคกล้าธรรม ชนะ  ปิยธิดา บุตรกาล จากเพื่อไทยไปได้ สะท้อนให้เห็นว่าพลังของ พรรคเพื่อไทย เริ่มอ่อนแรงลงเรื่อยๆ ในพื้นที่มุกดาหาร

‘บ้านใหญ่ทองผา‘ รอยร้าว ‘เพื่อไทย’ ศึก อบจ.

รากฐานสำคัญที่ทำให้ภูมิใจไทยและกล้าธรรมยึดมุกดาหารได้เบ็ดเสร็จ มาจากการช่วงชิงสนามท้องถิ่นในศึกเลือกตั้งนายก อบจ. มุกดาหาร เมื่อปี 2568

เดิมที "บ้านใหญ่ทองผา" แห่งอำเภอหว้านใหญ่เคยครอง อบจ. มาถึง 3 สมัย (วิริยะ ปี 2547 และมลัยรัก ปี 2551 กับ 2556) ก่อนสะดุดในปี 2563 เมื่อพรรคเพื่อไทยหนุน พ.ต.ท.จิตต์ ศรีโยหะ มุกดาธนพงศ์ ลงแข่ง และเฉือนชนะวิริยะไปแบบเฉียดฉิว

พอถึงศึกปี 2568 เพื่อไทยกลับไม่ส่ง พ.ต.ท.จิตต์ ลงป้องกันแชมป์ แต่เลือกเปิดตัว บุญฐิณ ประทุมลี อดีต สส. เขต 2 แทน ทั้งที่บุญฐิณออกสตาร์ทช้ากว่าคู่แข่งและมีฐานเสียงหลักอยู่แค่ในพื้นที่เขต 2 ขณะที่ ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งเคยวางคิวจะมาช่วยหาเสียงก็ไม่ได้เดินทางมาขึ้นเวทีตามคาด

เมื่อไม่ได้ไปต่อกับพรรคเดิม พ.ต.ท.จิตต์ จึงตัดสินใจลงสนามในนามทีมอิสระ ทำให้คะแนนฐานเสียงเก่าในพื้นที่แตกออกเป็นเสี่ยงๆ

เปิดทางให้ วีระพงษ์ ทองผา พี่ชายของ วิริยะ (อดีตประธานสหกรณ์ออมทรัพย์ครูมุกดาหาร) ที่มีกุนซือคนสนิทอย่าง "เลขาดำ" ไตรสรณคมน์ หนองเรือง สมาชิกพรรคกล้าธรรม ช่วยวางหมาก วิ่งเข้าป้ายแบบ "นอนมา" 

คะแนนทิ้งขาด บุญฐิณ ที่ พรรคเพื่อไทยสนับสนุน ตอกย้ำความพ่ายแพ้ของเพื่อไทยอย่างชัดเจน เพราะต่อให้นำคะแนนของบุญฐิณกับ พ.ต.ท.จิตต์ มารวมกันก็ยังตามหลังวีระพงษ์

หลังชนะศึกท้องถิ่นได้ 2 เดือน ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า และ นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ ก็สวมเสื้อ พรรคกล้าธรรม ต้อนรับวีระพงษ์เข้าพรรคอย่างเป็นทางการ 

ส่วนน้องชายอย่างวิริยะขยับจากพลังประชารัฐเข้าพรรคภูมิใจไทย และคว้าเก้าอี้ สส. เขต 1 ในปี 2569 เกิดเป็นยุทธศาสตร์ "พี่คุม อบจ. ฝั่งกล้าธรรม - น้องนั่ง สส. ค่ายภูมิใจไทย" ที่ผนึกกำลังคุมทั้งสภาท้องถิ่นและสภาผู้แทนฯ อย่างลงตัว 

ภาพการเมืองในจังหวัดมุกดาหาร สะท้อนจะเห็นได้ว่า การเมืองไทยยุคปัจจุบัน ขั้วอำนาจส่วนกลาง กับ เครือข่ายบ้านใหญ่ท้องถิ่น กำลังขยับจังหวะเข้าหากันอย่างแนบแน่น

สำหรับ จ.มุกดาหาร ยุคสมัยที่พรรคเพื่อไทย เคยกวาดคะแนนศรัทธาเกิน 70–80% ได้ปิดฉากลงด้วยความแตกแยกภายในและการอ่านเกมพลาดในศึก อบจ. เปิดทางให้บ้านใหญ่ตระกูลทองผา อาศัยสายสัมพันธ์ทั้งพรรคกล้าธรรมและพรรคภูมิใจไทยเข้ากลืนพื้นที่จนอยู่หมัด 

ท่ามกลางคำถามเรื่อง "ระบบคุณธรรม" ที่ดังมาจากใบลาออกของ “ผู้ว่าฯมุกดาหาร” เป็นเหมือนกระจกที่สะท้อนว่าบนกระดานอำนาจวันนี้ ที่ใครคุมได้ทั้งกระทรวงคลองหลอดและบ้านใหญ่ ย่อมกุมชะตาเมืองริมโขงแห่งนี้ไว้ในมืออย่างแท้จริง