สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง เผยแพร่ข้อเสนอแนะและข้อสังเกตของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รวมทั้งความเห็นของคณะกรรมการตรวจสอบนโยบายที่ต้องใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองที่ใช้ในการประกาศโฆษณา จำนวน 51 พรรคการเมือง ภายใต้กรอบอำนาจพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 มาตรา 57
โดยชี้ปัญหาหลักคือหลายนโยบายหาเสียงยังคลุมเครือ ไม่ชัดเจน โดยเฉพาะเรื่องวงเงินที่ใช้ และแหล่งที่มาของเงิน ซึ่งอาจกระทบความยั่งยืนทางการคลังของรัฐ โดยมีประเด็นสำคัญที่ กกต. แนะนำให้พรรคการเมืองปรับปรุง
- ชื่อนโยบายควรตรงกับที่ประกาศโฆษณาในที่สาธารณะหรือช่องทางต่าง ๆ เพื่อความชัดเจน
- วงเงินและระยะเวลาควรระบุให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน เช่น รายปี หรือรวม 4 ปี ทั้งนี้เพื่อให้ประชาชนเปรียบเทียบระหว่างพรรคได้ง่าย และใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกตั้ง
- แหล่งที่มาของเงินจะต้องระบุชัดเจน เช่น จากงบประมาณแผ่นดิน เงินกู้ตามกฎหมาย การใช้มาตรา 28 วินัยการเงินการคลัง กองทุนต่าง ๆ หรืออื่น ๆ พร้อมอธิบายวิธีการจัดการความเสี่ยง และความสอดคล้องกับกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) วินัยการเงินการคลัง พ.ศ. 2561 และ พ.ร.บ.การบริหารหนี้สาธารณะ
นอกจากนี้ กกต. เน้นย้ำว่าพรรคการเมืองควรวิเคราะห์นโยบายอย่างเป็นระบบ โดยคำนึงถึงหลักงบประมาณ การเงินการคลังเพื่อความเป็นไปได้และยั่งยืน ไม่ก่อภาระหนี้สินเกินกรอบกฎหมาย รวมถึงระบุรายละเอียด เช่น ปีงบประมาณที่จะเริ่มใช้ วิธีบริหารหากงบไม่พอ หรือผลกระทบจากการลดหรือยกเว้นภาษี ซึ่งข้อมูลนี้ช่วยให้ประชาชนศึกษาความคุ้มค่าและความเสี่ยงของนโยบายแต่ละพรรค ก่อนลงคะแนนเลือกตั้ง สส. ปี 2569
กกต. เผยแพร่ข้อเสนอแนะและข้อสังเกตเพิ่มเติมจากคณะกรรมการตรวจสอบนโยบายที่ต้องใช้จ่ายเงินของ 51 พรรคการเมือง ตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 มาตรา 57 ชี้ว่าหลายนโยบายหาเสียงยังขาดความชัดเจนและเสี่ยงกระทบวินัยการคลังระยะยาว โดยเฉพาะก่อนการเลือกตั้ง สส. วันที่ 8 ก.พ. 2569 ซึ่งมีประเด็นหลักที่ กกต. เตือนและแนะนำปรับปรุง ได้แก่ วงเงินและแหล่งที่มาเงินควรแจกแจงชัดเจน สอดคล้องกันทั้งรายนโยบายและภาพรวม หลายพรรคยังคลุมเครือ ทำให้ไม่สามารถตรวจสอบความเป็นไปได้จริงได้เต็มที่
ส่วนความคุ้มค่าและประโยชน์นั้น บางนโยบาย เช่น พักหรือปลดหนี้โดยไม่มีเงื่อนไข อาจดีระยะสั้น แต่สร้าง moral hazard หรือ ลดวินัยการเงิน ลดแรงจูงใจแก้ปัญหาที่ต้นตอ ควรทำควบคู่ยกระดับทักษะหรือรายได้ และทุกนโยบายควรมี Cost-Benefit Analysis ที่ชัดเจน อยู่ภายใต้กรอบแผนการคลังระยะปานกลาง
สำหรับผลกระทบและความเสี่ยงนั้น ส่วนใหญ่มุ่งกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้น เน้นรายจ่ายประจำ เช่น สวัสดิการถ้วนหน้า ค่าไฟหรือค่าโดยสารถูก อุดหนุนผู้สูงอายุและเด็ก มากกว่ารายจ่ายลงทุน ทำให้ภาระงบประจำพุ่ง ซึ่งปัจจุบัน 70% ของงบรายจ่าย ส่วนการลดหรือยกเว้นภาษีอาจทำให้รายได้รัฐลด กดดันขาดดุลต่อเนื่อง นอกจากนี้ ตามแผนการคลังระยะปานกลาง 2570–2573 สัดส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP คาดเพิ่มเป็น 69.36% (ปี 2570) และ 69.78% (ปี 2571) ใกล้เพดาน 70% หากนโยบายใช้งบสูงต่อเนื่อง รัฐแทบไม่มีพื้นที่ขาดดุลเพิ่ม อาจเกินกรอบวินัยการเงินการคลัง เสี่ยงถูกปรับลดอันดับเครดิต ส่งผลต้นทุนกู้สูงขึ้น ความเชื่อมั่นนักลงทุนลด และค่าเงินผันผวน
ทั้งนี้ กกต. ย้ำว่าพรรคการเมืองควรตรวจสอบนโยบายให้ถูกต้องตามกฎหมายทั้งในและระหว่างประเทศ พิจารณาผลกระทบรอบด้าน เพื่อความยั่งยืนทางการคลังและไม่ก่อภาระเกินควร พร้อมแนะโครงการใหญ่งบประมาณมากกว่า 500 ล้านบาท ต้องประเมินความเสี่ยงทุจริตตามแนวทางสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ซึ่งข้อมูลนี้ช่วยให้ประชาชนเปรียบเทียบและตัดสินใจลงคะแนนอย่างรอบคอบมากขึ้น
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ความเห็นของคณะกรรมการตรวจสอบฯ เป็นการให้ความเห็นภาพรวมในนโยบายของทั้ง 51 พรรค เนื่องจากเห็นว่า หากให้ความเห็นรายนโยบายหรือรายพรรค อาจทำให้เกิดประเด็นหาเสียงโจมตีระหว่างพรรคการเมืองได้ รวมทั้งอาจมีผลต่อหน้าที่การงานของกรรมการที่มาจากหน่วยงานรัฐ
