อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวถึงกรณีที่ประชาชนให้ความสนใจคือการได้ร่วมลงนามในแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่า ยังไม่ใช่การลงนามในสัญญาการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยและสหรัฐอเมริกา ความเป็นจริงแล้วไม่ใช่เป็นเช่นนั้นที่ถูกเผยแพร่ออกไปประโยชน์ต่างๆ ยังคงอยู่ในประเทศไทยและหลักการคือการลงนามในสัญญาการค้าต่างตอบแทนซึ่งมาจากคำว่า agreement from reciprocal trade ซึ่งเราจะต้องค้าขายซึ่งกันและกันเพื่อต่างตอบแทนกัน เราจะต้องรักษาตลาดส่งออกอันดับหนึ่งเอาไว้นั่นคือสหรัฐอเมริกา ซึ่งเราได้เปรียบทางดุลการค้าและสามารถสร้างรายได้ในการขยายพัฒนาต่อประเทศไทย และการขยายฐานการผลิตต่าง ๆ ของธุรกิจในประเทศไทยซึ่งเราต้องรักษาเอาไว้ไม่ให้เราเสียฐาน ลูกค้าไปให้ประเทศคู่แข่งอื่นๆ
นายกรัฐมนตรี ระบุว่า เราทำข้อตกลงที่ทำให้สินค้าสหรัฐฯ ไม่เสียเปรียบคู่แข่งอื่น ๆ ซึ่งจะต้องให้สินค้าของสหรัฐฯ มีโอกาสเข้ามาจำหน่ายในประเทศไทย เช่นเดียวกับกรณีที่เราทำสัญญาการค้า (FTA) กับประเทศหรือกลุ่มประเทศอื่นก็มีข้อตกลงเช่นนี้เหมือนกันไม่ได้มีข้อยกเว้นพิเศษใดๆ ที่ทางประเทศไทยได้ให้กับประเทศคู่ค้าซึ่งส่วนใหญ่เป็นไปตามหลักการการค้าต่างตอบแทน
ขณะที่ สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ชี้แจงกรณี หลังมีการถ่ายทอดบทสัมภาษณ์เรื่องการดีลการค้ากับสหรัฐว่า “ประเทศไทยเป็นประเทศเล็ก ต้องเสียสละ” โดยระบุว่า เป็นการเลือกนำถ้อยคำของตนเองจากการให้สัมภาษณ์กับ Bloomberg มาแค่บางช่วงบางตอนเท่านั้น ยืนยันพูดในหลักการว่า ไทยได้บรรลุข้อตกลงร่วมกัน และสหรัฐเป็นตลาดที่สำคัญ มูลค่าการค้ามากมายมหาศาล เพราะฉะนั้นถึงแม้จะไม่เห็นด้วย กับการใช้ภาษีเป็นเครื่องมือในการต่อรอง แต่ก็ต้องเจรจา เพราะสหรัฐเป็นตลาดที่สำคัญ แต่ไม่ได้หมายถึงว่าไทยเสียเปรียบ เจรจาบนพื้นฐานประโยชน์ของประเทศ แต่การเจรจามันต้องมีเรื่องการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ ทั้งสองฝ่ายต้องหาทางประนีประนอม และท้ายที่สุดแล้วต้องพอใจกับผลสุดท้ายของการประชุม จากนั้นทั้งสองฝ่ายก็จะมีกระบวนการภายในของแต่ละประเทศ นี่คือสิ่งที่สื่อสาร ไม่ได้หมายถึงว่าประเทศไทยเสียเปรียบ การเจรจาต้องยึดผลประโยชน์ของประเทศ แต่การเจรจาก็ต้องมีอีกฝ่ายหนึ่ง ที่ต้องหาทางประนีประนอม บนผลประโยชน์ทั้งสองฝ่าย ช่วยไปเปิดดูเทปการสัมภาษณ์
สีหศักดิ์ ยังกล่าวว่า เรื่องผลประโยชน์ของประเทศโดยรวม ไม่ว่าจะอยู่พรรคไหนบางครั้งเราต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ของชาติ ควรจะหลีกเลี่ยง ไม่ควรนำไปใช้เป็นการเมืองภายใน โดยเฉพาะหากเป็นการบิดเบือน กับสิ่งที่ได้กล่าวไป ต้องระมัดระวังอย่างยิ่ง เพราะจะเป็นการส่งสัญญาณที่ไม่ดีกับอีกฝ่ายหนึ่ง เขาจะรู้สึกว่าสิ่งที่พูดคุยกันไว้ จะมีปัญหาหรือไม่
นายกรัฐมนตรี ยังกล่าวถึงการหารือกับจีน ในการแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำว่า ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม จะเป็นผู้แถลง เนื่องจากได้ร่วมเดินทางไปประเทศจีน เพื่อพูดคุยเรื่องสารพิษในแม่น้ำ ที่เกิดผลกระทบต่อประเทศเมียนมา และไทย สารปนเปื้อนมลพิษต่างๆ ในฐานรัฐมนตรี อว.และ รองนายกฯ ที่มอบหมายให้รับผิดชอบเรื่องนี้ รวมถึงภัยพิบัติต่างๆ ของภาคเหนือ จึงร่วมคณะเพื่อหารือ แสวงหาความร่วมมือต่างๆ กับประเทศจีน พร้อมนำเรื่องนี้ไปแจ้งยังผู้นำระดับสูงของจีน โดยมีข้อความสำคัญว่า ประเทศจีนจะไม่สนับสนุนใดๆ ที่จะให้เกิดมลพิษ หรือสารพิษ ลงไปในแหล่งน้ำ หรือธรรมชาติ ที่คนกำลังบริโภค
ขณะที่ สีหศักดิ์ กล่าวว่า ในตอนที่เดินทางไปที่ประเทศเมียนมา เราได้นำประเด็นนี้ไปหารือระดับสูง โดยเฉพาะกับพลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ประธานาธิบดีเมียนมา ซึ่งสิ่งแรกที่ขอคือ ขอเลื่อนการประชุมคณะทำงาน 2 ฝ่าย ให้เร็วขึ้น โดยจะมีการประชุมในวันที่ 25 - 26 พฤศจิกายนนี้
สีหศักดิ์ กล่าวต่อว่า ในวันที่ 24 พฤศจิกายนที่จะถึงนี้ หัวหน้าคณะของเมียนมาจะมาพบเพื่อพูดคุยกันในเบื้องต้น โดย ยศชนันและสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มาร่วมด้วย รวมถึงในการที่เราไปคุยกับฝ่ายจีนก่อนที่นายกรัฐมนตรีจะไปพบกับ สีจิ้น ผิง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้ขอให้จีนให้ความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมในเรื่องนี้ ซึ่งเราไม่ได้ไปกล่าวโทษใคร และในขณะนี้เราหาแนวทางที่สร้างสรรค์ที่จะแก้ไขปัญหา และแน่นอนว่าปัญหานี้ทุกคนต้องให้ความร่วมมือ
ทั้งนี้ ฝ่ายจีนให้คำยืนยันว่าจะให้ความร่วมมือทั้งด้านวิชาการผ่านสถาบันวิชาการของจีนร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงหนทอกระทรวง อว. และในวันที่ 24 พฤศจิกายนนี้ เอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทยจะเข้าร่วมหารือกับคณะทำงานของไทย และเมียนมาด้วย เพื่อมาพูดคุยว่าเราจะร่วมมือกันอย่างไร และให้การสนับสนุนได้อย่างไรบ้าง
“ในการหารือระดับผู้นำ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ได้กล่าวด้วยตนเองอย่างชัดเจนว่า ทราบว่าอาจมีภาคเอกชนจีนเข้าไปเกี่ยวข้อง แต่ขอยืนยันว่าจีนไม่สนับสนุนการกระทำใดๆ ที่ไม่ถูกต้อง และไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งถือเป็นการส่งสัญญาณที่ดีมากจากฝ่ายจีน และเราจะเดินหน้าประสานงานแก้ไขปัญหานี้ต่อไป”
— สีหศักดิ์ กล่าว




