การจากไปของเรย์ แมคโดนัลด์ ทำให้หลายคนย้อนกลับไปนึกถึงผลงานที่เขาเคยฝากไว้ในภาพยนตร์ไทย โดยเฉพาะสองเรื่องที่อยู่ในความทรงจำของคนดูมาหลายยุคอย่าง O-Negative รัก-ออกแบบไม่ได้ และ หนีตามกาลิเลโอ ซึ่งแม้จะสร้างห่างกันกว่าสิบปี แต่ทั้งสองเรื่องก็สะท้อนให้เห็นตัวตนของเรย์ในฐานะนักแสดงที่สามารถทำให้ตัวละครมีเสน่ห์และมีชีวิตขึ้นมาบนจอได้อย่างชัดเจน
ใน O-Negative รัก-ออกแบบไม่ได้ เรย์รับบท “อาร์ท” หนึ่งในกลุ่มเพื่อนนักศึกษาศิลปะที่ประกอบด้วย ปืน ปริม อาร์ท ชมพู่ และฝุ่น เรื่องราวของกลุ่มเพื่อนเหล่านี้เต็มไปด้วยความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน ทั้งมิตรภาพ ความรัก และความรู้สึกที่บางครั้งไม่สามารถกำหนดได้ว่าใครควรอยู่ในสถานะไหน อาร์ทเป็นหนึ่งในตัวละครที่มีบุคลิกโดดเด่น มีความเป็นตัวเองสูง และมีเสน่ห์แบบหนุ่มยุค 90s ซึ่งเป็นภาพจำสำคัญอย่างหนึ่งของเรย์ในช่วงแรกของการทำงานการแสดง บทนี้ยังทำให้เขาได้รับรางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยมจากชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 7 ประจำปี 2541
กว่าสิบปีต่อมาเรย์กลับมาปรากฏตัวอีกครั้งในภาพยนตร์วัยรุ่น หนีตามกาลิเลโอ ผลงานของนิธิวัฒน์ ธราธร ในบท “ตั้ม” ชายหนุ่มไทยที่ใช้ชีวิตอยู่ในปารีส ตัวละครที่มีความรักอิสระ พูดตรง มีความกวนและมีทัศนคติต่อชีวิตเป็นของตัวเอง ตั้มเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางของเชอร์รี่และนุ่น สองสาวที่ออกเดินทางไปยุโรปเพื่อหลีกหนีปัญหาและค้นหาคำตอบบางอย่างให้กับชีวิต
สิ่งที่น่าสนใจคือเรย์ไม่ได้ทำให้ตั้มเป็นเพียงตัวละครสมทบที่เข้ามาสร้างสีสันให้กับเรื่อง แต่ทำให้ตั้มมีบุคลิกและโลกของตัวเองอย่างชัดเจน ภายใต้ท่าทีสบายๆ และคำพูดตรงไปตรงมา ตั้มเป็นคนที่เหมือนกำลังหลบหนีอะไรบางอย่าง และกำลังค้นหาความหมายของชีวิตเช่นเดียวกับตัวละครหลักทั้งสอง
หากมอง O-Negative และ หนีตามกาลิเลโอ ผ่านสองบทบาทนี้จะเห็นความเปลี่ยนแปลงของตัวละครที่เรย์รับเล่นได้อย่างน่าสนใจ จาก “อาร์ท” ชายหนุ่มในกลุ่มเพื่อนที่กำลังเรียนรู้เรื่องความรักและความสัมพันธ์ สู่ “ตั้ม” ชายหนุ่มที่ออกไปใช้ชีวิตในต่างแดนและมองโลกผ่านประสบการณ์ที่มากขึ้น ทั้งสองตัวละครต่างอยู่ในช่วงของการค้นหาตัวเองเพียงแต่เป็นคนละช่วงวัยและอยู่คนละบริบท
นั่นทำให้การกลับไปดูหนังสองเรื่องนี้ในวันนี้มีความรู้สึกแตกต่างจากเดิม เพราะสำหรับคนดูที่เติบโตมากับภาพยนตร์ทั้งสองเรื่องนี้ เรย์ไม่ได้เป็นเพียงนักแสดงที่ปรากฏอยู่ในเครดิต แต่เขาเป็นส่วนหนึ่งของภาพจำในช่วงเวลาหนึ่งของชีวิต อาร์ทคือภาพของวัยมหาวิทยาลัย มิตรภาพ และความรัก ส่วนตั้มคือภาพของการเดินทาง การออกไปเผชิญโลก และการค้นหาตัวเอง
ภาพยนตร์มีคุณสมบัติพิเศษอย่างหนึ่งคือมันสามารถเก็บช่วงเวลาหนึ่งเอาไว้ได้แม้นักแสดงจะจากไปแล้ว เมื่อใดที่เราเปิดหนังขึ้นมา เรย์ในฐานะอาร์ทหรือตั้มก็ยังปรากฏตัวอยู่บนจอเหมือนเดิม ตัวละครยังพูด ยังหัวเราะ ยังมีเรื่องราวของตัวเอง และยังทำให้คนดูรุ่นแล้วรุ่นเล่ากลับไปพบกับความรู้สึกเดิมๆ ได้
การจากไปของเรย์จึงเป็นการสูญเสียของวงการบันเทิงไทย แต่ในอีกด้านหนึ่งผลงานที่ทิ้งไว้ทำให้เขายังคงอยู่ในความทรงจำของผู้ชม โดยเฉพาะคนที่เคยพบเขาผ่านอาร์ทใน O-Negative หรือผ่านตั้มใน หนีตามกาลิเลโอ
จากอาร์ทถึงตั้ม เรย์ทิ้งตัวละครเอาไว้ในสองช่วงเวลาของภาพยนตร์ไทย และเมื่อคนดูหยิบหนังเหล่านั้นกลับมาดูอีกครั้งเรย์ก็จะยังคงปรากฏตัวอยู่ตรงนั้นเหมือนเดิม เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวและความทรงจำที่เวลาไม่อาจพรากไป
ขอบคุณสำหรับทุกบทบาท และขอบคุณสำหรับความทรงจำที่ยังเดินทางต่อไป
ขอบคุณทุกสิ่งเสมอมา ‘เรย์ แมคโดนัลด์’
