วิกฤตเวเนซุเอลา เขย่าพลังงานไทย
ทำไมความขัดแย้งไกลตัว อาจกระทบค่าครองชีพคนไทยในปี 2569
ขึ้นต้นปีใหม่ 2569 ไม่ได้เริ่มต้นด้วยสัญญาณแห่งเสถียรภาพของโลกอย่างที่หลายฝ่ายคาดหวัง ตรงกันข้าม ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์กลับปะทุขึ้นอีกครั้ง เมื่อสหรัฐอเมริกาขยายบทบาทด้านความมั่นคงในลาตินอเมริกา โดยเฉพาะในเวเนซุเอลา
แม้เหตุการณ์จะเกิดขึ้นอีกซีกโลก แต่ผลสะเทือนกลับไม่หยุดอยู่แค่ภูมิภาคนั้น โดยเฉพาะในมิติของ “พลังงานโลก” ที่มีความอ่อนไหวต่อความขัดแย้งทางการเมือง และส่งแรงกระเพื่อมมาถึงเศรษฐกิจไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เวเนซุเอลา ประเทศน้ำมันที่โลกจับตา
เวเนซุเอลาเป็นประเทศที่มี ปริมาณสำรองน้ำมันดิบมากที่สุดในโลก แต่ในทางปฏิบัติกลับไม่สามารถผลิตและส่งออกน้ำมันได้เต็มศักยภาพมานานหลายปี จากปัญหาการเมือง การคว่ำบาตร และโครงสร้างอุตสาหกรรมพลังงานที่เสื่อมถอย
ความเคลื่อนไหวล่าสุดของสหรัฐฯ ทั้งในรูปแบบการกดดันทางการเมือง การคว่ำบาตรเพิ่มเติม หรือปฏิบัติการด้านความมั่นคง ทำให้ตลาดพลังงานโลกเริ่มกลับมา “ตั้งการ์ด” อีกครั้ง เพราะหากสถานการณ์ลุกลามจนกระทบการส่งออกน้ำมันของเวเนซุเอลาเพิ่มเติม จะยิ่งตอกย้ำความเปราะบางของอุปทานน้ำมันในตลาดโลก
ราคาน้ำมันโลก: ยังไม่พุ่ง แต่ผันผวนสูง
ในภาพรวม ราคาน้ำมันโลกช่วงปลายปี 2568 ต่อเนื่องต้นปี 2569 ยังอยู่ในระดับไม่สูงนัก เมื่อเทียบกับช่วงวิกฤตที่ผ่านมา สาเหตุหลักมาจากอุปทานน้ำมันโลกที่ยังล้นตลาด และการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกบางภูมิภาค
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์มองตรงกันว่า ความขัดแย้งในเวเนซุเอลาไม่ได้ส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นทันที แต่ได้เพิ่มสิ่งที่เรียกว่า “Geopolitical Risk Premium” หรือค่าความเสี่ยงทางการเมืองเข้าไปในราคาน้ำมัน นั่นหมายความว่า ราคาน้ำมันอาจ แกว่งตัวแรงขึ้นจากข่าวการเมือง มากกว่าปัจจัยพื้นฐานด้านอุปสงค์–อุปทานเพียงอย่างเดียว
ความผันผวนเช่นนี้ คือสัญญาณเตือนที่สำคัญต่อประเทศผู้นำเข้าน้ำมันอย่างไทย
ไทยกับแรงกระแทกจากพลังงานโลก
ต้นทุนพลังงานและค่าครองชีพ
ประเทศไทยนำเข้าน้ำมันดิบและพลังงานจากต่างประเทศเป็นสัดส่วนสูง ราคาน้ำมันโลกที่ผันผวนย่อมสะท้อนมาถึง
• ราคาน้ำมันขายปลีก
• ค่าไฟฟ้า
• ค่าขนส่งและโลจิสติกส์
แม้ราคาจะไม่พุ่งแบบฉับพลัน แต่ความไม่แน่นอนทำให้ต้นทุนพลังงานในประเทศ คาดการณ์ยากขึ้น และส่งผลต่อค่าครองชีพของประชาชนในวงกว้าง
ต้นทุนภาคธุรกิจและเงินเฟ้อ
ภาคอุตสาหกรรม การขนส่ง และอาหาร ล้วนพึ่งพาพลังงานเป็นต้นทุนหลัก ความผันผวนของราคาน้ำมันอาจทำให้ผู้ประกอบการต้องแบกรับต้นทุนเพิ่ม หรือผลักภาระไปยังราคาสินค้าในที่สุด
ในเชิงมหภาค ราคาพลังงานยังเป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญของ เงินเฟ้อไทย หากราคาน้ำมันโลกกลับทิศขึ้นแรงในช่วงใดช่วงหนึ่ง อาจสร้างแรงกดดันต่อนโยบายการเงินและเสถียรภาพเศรษฐกิจโดยรวม
ความเสี่ยงเชิงนโยบายในระยะยาว
วิกฤตในเวเนซุเอลาตอกย้ำบทเรียนเดิมว่า ไทยยังคงเปราะบางต่อความเสี่ยงด้านพลังงานจากต่างประเทศ การพึ่งพาพลังงานฟอสซิลจากตลาดโลก ทำให้เศรษฐกิจไทยต้องเผชิญแรงกระแทกซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากความขัดแย้งที่ควบคุมไม่ได้
วิกฤตไกลตัว แต่ผลกระทบใกล้กว่าที่คิด
ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับเวเนซุเอลา อาจยังไม่ทำให้ราคาน้ำมันโลกพุ่งทะยานในทันที แต่ได้ส่งสัญญาณชัดเจนว่า โลกกำลังก้าวเข้าสู่ปีแห่งความผันผวนด้านพลังงาน อีกครั้ง
สำหรับไทย ผลกระทบอาจไม่มาในรูปแบบวิกฤตฉับพลัน แต่จะค่อย ๆ ซึมผ่านราคาพลังงาน ค่าครองชีพ และต้นทุนเศรษฐกิจในชีวิตประจำวัน ปี 2569 จึงไม่ใช่แค่ปีที่ต้องจับตาการเมืองโลก แต่เป็นปีที่ไทยต้องทบทวนความมั่นคงทางพลังงานของตัวเองอย่างจริงจัง ก่อนที่ความขัดแย้งไกลตัว จะกลายเป็นภาระใกล้ตัวของทุกคน
