เจาะลึกโซลาร์ภาคประชาชน 50,000 บาท บ้านไหนคุ้มไม่คุ้มเช็กด่วน

เจาะลึกสมการ ‘โซลาร์ภาคประชาชน 50,000 บาท’ โอกาสทองลดค่าครองชีพ หรือ ‘กับดักทุนจม’ ที่ครัวเรือนต้องคิดให้จงหนัก

ท่ามกลางวิกฤตต้นทุนพลังงานที่ผันผวน เทรนด์การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด และเพื่อแผนการใช้ไฟฟ้าในอนาคต นำพาให้ขณะนี้ภาครัฐเดินหน้าขับเคลื่อนนโยบาย “โซลาร์ภาคประชาชน” ครั้งสำคัญ ด้วยการอัดฉีดเม็ดเงินสนับสนุนโดยตรงรายละ 50,000 บาท เพื่อจูงใจให้ภาคครัวเรือนหันมาติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงแดดบนหลังคา (Solar Rooftop) ซึ่งนโยบายนี้จุดพลุให้เกิดคลื่นความตื่นตัวในหมู่เจ้าของบ้านทั่วประเทศที่กำลังมองหาทางรอดจากบิลค่าไฟรายเดือนที่พุ่งสูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม ภายใต้แรงดึงดูดของเงินอุดหนุน 50,000 บาท สิ่งที่สะท้อนอยู่ในใจของประชาชนคือความลังเลต่อเม็ดเงินลงทุนก้อนแรกหลักแสนบาท นำสู่คำถามสำคัญเชิงเศรษฐศาสตร์ครัวเรือนที่ต้องตอบให้ชัดก่อนจรดปากกาลงนามในสัญญาคือ

เนื่องจากระบบโซลาร์เซลล์ไม่ได้การันตีความคุ้มค่าให้กับทุกบ้าน แต่ขึ้นอยู่กับสมการความสอดคล้องระหว่าง ‘การผลิตพลังงาน’ และ ‘พฤติกรรมการใช้ชีวิต’ เป็นสำคัญ

แล้วจุดตัดสินใจของแต่ละบ้านอยู่ตรงไหน ชวนเช็กลิสต์ 6 ข้อต่อไปนี้

1. คำถามเช็ก ‘พฤติกรรมการใช้ไฟ’ (ข้อที่สำคัญที่สุด)

ตอนกลางวัน (09:00 - 16:00 น.) บ้านเราเปิดแอร์เกิน 1 ตัว หรือมีเครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟทำงานต่อเนื่องไหม?

• ถ้าใช่: คุณมีแนวโน้มจะคุ้มทุนไว เพราะได้ดึงไฟจากแสงแดดมาใช้โดยตรง (ประหยัดค่าไฟได้ราว 4.50 บาท/หน่วย)
• ถ้าไม่ใช่ (ไม่มีคนอยู่บ้านเลย): ไฟที่ผลิตได้จะถูกขายคืนให้รัฐในราคา 2.20 บาท/หน่วย ซึ่งได้เงินคืนน้อยกว่าและคืนทุนช้าลงมาก

2. คำถามเช็ก ‘ความคุ้มค่าจากบิลค่าไฟ’

ค่าไฟปัจจุบันของบ้านเรา เกิน 2,000 - 3,000 บาทต่อเดือนหรือไม่?

• ถ้าใช่: การติดโซล่าร์เซลล์จะช่วยตัดค่าไฟในระบบขั้นบันได (ยิ่งใช้น้อยลง อัตราค่าไฟต่อหน่วยยิ่งถูกลง) ทำให้เห็นผลต่างของส่วนลดชัดเจน
• ถ้าไม่ใช่ (ค่าไฟหลักร้อยหรือพันต้นๆ): ปริมาณการใช้ไฟของคุณอาจจะน้อยเกินไป จนไม่คุ้มกับเงินก้อนที่ต้องลงทุนไปในวันแรก

3. คำถามเช็ก ‘สภาพแวดล้อมของบ้าน’

หลังคาบ้านเรามีเงาของต้นไม้ใหญ่ ตึกข้างๆ หรือเสาไฟบังในช่วงกลางวันไหม? และทิศทางหลังคาหันไปทางไหน?

• จุดที่เหมาะสม: หลังคาควรโล่ง ไม่มีเงาบัง และถ้าหันไปทาง ทิศใต้ หรือ ทิศตะวันตก จะรับแดดได้ดีที่สุดผลิตไฟได้เต็มประสิทธิภาพ

4. คำถามเช็ก ‘แผนอนาคตระยะยาว’

เราตั้งใจจะอยู่ที่บ้านหลังนี้ยาวๆ เกิน 5-7 ปีขึ้นไปใช่ไหม?

• เหตุผล: โซล่าร์เซลล์เป็นการลงทุนระยะยาวเพื่อหวังผลกำไรในอนาคต ระยะเวลาคืนทุนเฉลี่ย (รวมหักส่วนลด 50,000 บาทแล้ว) จะอยู่ที่ประมาณ 4-6 ปี หากมีแผนจะย้ายบ้านหรือรีโนเวทใหญ่ในเร็วๆ นี้ อาจจะยังไม่เหมาะ

5. คำถามเช็ก ‘รถยนต์ไฟฟ้า (EV)’

เรามีแผนจะซื้อรถยนต์ไฟฟ้า (EV) หรือมีรถ EV อยู่แล้ว และสามารถจอดชาร์จไฟที่บ้านตอนกลางวันได้ไหม?

• ถ้าใช่: การติดโซล่าร์จะคุ้มค่ามหาศาล เพราะการชาร์จรถ EV กินไฟสูงมาก หากชาร์จด้วยไฟจากโซล่าร์ตอนกลางวัน จะเหมือนได้เติมพลังงานรถฟรีๆ

6. คำถามเช็ก “ความพร้อมด้านเงินทุนและขั้นตอนยื่นเอกสาร”

เราพร้อมจ่ายเงินก้อน (หรือผ่อนชำระ) หลักแสนต้นๆ ก่อน เพื่อรอรับเงินสนับสนุน 50,000 บาทคืนทีหลัง และพร้อมตามเรื่องเอกสารขออนุญาตกับการไฟฟ้าฯ หรือไม่?

• เหตุผล: โครงการนี้ต้องสำรองเงินติดตั้งไปก่อน และต้องยื่นเอกสารขอขนานไฟกับการไฟฟ้าฯ (MEA/PEA) ให้ถูกต้องตามกฎหมาย จึงต้องอาศัยผู้รับเหมาที่ไว้ใจได้ช่วยดำเนินการ