เวลาเราพูดถึง ‘การท่องเที่ยวไทย’ ภาพจำส่วนใหญ่คงเป็นเมืองท่องเที่ยวที่แน่นขนัดไปด้วยนักท่องเที่ยวต่างชาติ ร้านค้าคึกคัก และเงินสะพัด แต่หากลองมองลึกลงไป ประเทศไทยกำลังพยายามเปลี่ยนกติกาการเล่นใหม่ ไม่ใช่แค่แข่งเรื่องคนมาเยอะที่สุด แต่เป็นคนมาแล้วจ่ายหนัก ชุมชนได้ประโยชน์ และธรรมชาติไม่พัง ซึ่งสอดคล้องกับกรอบคิดของ OECD (องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา) ที่ไทยกำลังเดินหน้าเข้าเป็นสมาชิก
เปิดสถิติการท่องเที่ยวไทย รายได้โตแต่โจทย์ใหญ่ยังรออยู่
จากการรายงานของ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ตัวเลขทิศทางเศรษฐกิจการท่องเที่ยวไทยสะท้อนภาพชัดเจน
· ยอดต่างชาติเดินทางเข้าไทย ในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2569 มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไทยแล้วกว่า 20.3 ล้านคน โดยเป้าหมายรวมตลอดทั้งปีคาดว่าจะอยู่ที่ราว 33 ล้านคน
· ตัวเลขรายได้ เป้าหมายการปั๊มรายได้จากการท่องเที่ยวรวมถูกตั้งไว้สูงถึง 2.65 - 3.0 ล้านล้านบาท
· ตลาดไทยเที่ยวไทย ในช่วง 5 เดือนแรก มีจำนวนผู้เยี่ยมเยือนชาวไทยราว 85.3 ล้านคน-ครั้ง สร้างรายได้กระจายสู่ท้องถิ่นเกือบ 90,000 ล้านบาท
แม้ตัวเลขดูมหาศาล แต่ความท้าทายคือทำอย่างไรให้เงินเหล่านี้กระจายตัวอย่างเท่าเทียม และไม่สร้างภาระให้สิ่งแวดล้อมจนเกิดภาวะ Overtourism (นักท่องเที่ยวหนาแน่นเกินไป) ในเมืองหลักอย่างภูเก็ตหรือเชียงใหม่
แนวคิด OECD เข็มทิศปรับโครงสร้างท่องเที่ยวไทย
OECD มีคณะกรรมการการท่องเที่ยว (OECD Tourism Committee) ที่เน้นย้ำว่าการท่องเที่ยวที่ดีในยุคใหม่ต้องประกอบด้วย 3 Pillar หลัก ซึ่งเป็นสิ่งที่ไทยต้องปรับตัวตาม
1. Green Transition (เปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืน) เลิกใช้ทรัพยากรแบบล้างผลาญ มุ่งสู่ Net-Zero Tourism เช่น การจัดจัดการขยะในแหล่งท่องเที่ยว โรงแรมประหยัดพลังงาน และการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ (Low-Carbon Travel)
2. Inclusive Growth (การเติบโตแบบไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง) กระจายรายได้ลงสู่ SME และชุมชนท้องถิ่น ไม่ให้เงินไหลไปตกอยู่แค่กับทุนใหญ่ หรือเมืองใหญ่เพียงไม่กี่แห่ง
3. Data-Driven & Resilience (ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและความยืดหยุ่น) ใช้ระบบ Digital Integration ในการบริหารจัดการพื้นที่ เช่น การตรวจจับความหนาแน่นของนักท่องเที่ยวเพื่อกระจายคนไปยังเมืองน่าเที่ยว (Second-Tier Cities)
ทางรอด SME และธุรกิจท่องเที่ยวไทย
เมื่อมาตรฐานระดับโลกอย่าง OECD เข้ามาบีบให้กติกาเปลี่ยน ภาคธุรกิจไทยจึงต้องปรับตัวจาก ‘สงครามตัดราคา’ มาเป็น
· สร้าง High Value Creation ปรับแพ็กเกจการเที่ยวเป็นการสร้างประสบการณ์ (Experience-based Tourism) เช่น เชิญชวนกลุ่มนักท่องเที่ยวมาพักผ่อนยาว (Long-stay), กลุ่มดูแลสุขภาพ (Wellness), หรือกลุ่มสายเดินทางเชิงอนุรักษ์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง
· คว้าใบรับรองความยั่งยืน (Green Certification) นักท่องเที่ยวจากประเทศสมาชิก OECD (ยุโรป, อเมริกา, ออสเตรเลีย) ยินดีจ่ายแพงขึ้นให้กับสถานที่หรือกิจกรรมที่มีเครื่องหมาย ESG ชัดเจน
การเดินหน้าเข้าเป็นสมาชิก OECD จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องนโยบายต่างประเทศ แต่คือตัวเร่ง ที่จะเปลี่ยนโฉมภาคการท่องเที่ยวไทย ให้เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจที่ทรงพลัง ปลอดภัย และยั่งยืนอย่างแท้จริง
แหล่งอ้างอิง
· OECD. (2026). OECD Tourism Trends and Policies 2026: Thailand Country Note. OECD Publishing, Paris.
· การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.). (2569). รายงานสรุปทิศทางตลาดการท่องเที่ยวไทย และการปรับเป้าหมายเชิงคุณภาพ (Value over Volume). กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
· สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). (2569). รายงานความคืบหน้ากระบวนการเข้าเป็นสมาชิก OECD ของประเทศไทยและการปฏิรูปภาคบริการ (TH2OECD). สำนักนายกรัฐมนตรี.
· กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2569). สถิตินักท่องเที่ยวต่างชาติและรายได้ทางการท่องเที่ยวสะสมประจำปี. ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
