ในระบบเศรษฐกิจที่สมบูรณ์ รายได้ไม่ควรโตอยู่แค่ในมือของกลุ่มทุนไม่กี่กลุ่ม การที่ประเทศไทยเดินหน้าเข้าเป็นสมาชิก OECD จึงเปรียบเสมือนการส่งสัญญาณ ‘ปฏิรูปกติกาการค้าครั้งใหญ่’ เพื่อสร้างสนามแข่งขันที่เท่าเทียม ให้ SME มีที่ยืน และผู้บริโภคได้ประโยชน์สูงสุด
1. ความจริงของตลาดไทย: ทำไม OECD ถึงให้ความสำคัญ?
จากการประเมินนโยบายแข่งขันการค้าโดย OECD และเวทีการค้าสากล มีประเด็นสำคัญที่ไทยต้องเร่งแก้ไข:
· ทุนใหญ่ครอบงำตลาด ตลาดสำคัญในไทย ไม่ว่าจะเป็นค้าปลีก พลังงาน โทรคมนาคม หรือเกษตรอุตสาหกรรม มีลักษณะเป็นตลาดที่มีผู้เล่นน้อยราย (Oligopoly) ส่งผลให้ผู้เล่นหน้าใหม่และ SME เข้าสู่อุตสาหกรรมได้ยาก
· การบังคับใช้กฎหมายยังไม่เด็ดขาด แม้ไทยจะมีสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) แต่การบังคับใช้กฎหมายและมาตรฐานการพิจารณาการควบรวมกิจการ (Merger Control) ยังถูกมองว่าต้องเพิ่มความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพมากขึ้นตามเกณฑ์สากล
2. หลักการสำคัญของ OECD เรื่องการแข่งขันเป็นธรรม (Competitive Neutrality)
OECD มีกรอบการดำเนินงานที่บีบให้ประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตาม 3 ด้านหลัก
1. ความเป็นกลางในการแข่งขัน (Competitive Neutrality): ภาครัฐต้องไม่ให้สิทธิพิเศษแก่ ‘รัฐวิสาหกิจ’ หรือ ‘กลุ่มทุนสนิทชิดเชื้อ’ เหนือกว่าบริษัทเอกชนรายย่อย
2. คุมเข้มการควบรวมกิจการ (Strict Merger Assessment): ต้องตรวจสอบอย่างเข้มงวดว่าการซื้อควบรวมบริษัทของกลุ่มทุนใหญ่ จะไปลดทอนการแข่งขันหรือฮั้วราคาในตลาดหรือไม่
3. เปิดประตูความเท่าเทียมให้ SME บังคับใช้กฎหมายป้องกันการใช้อำนาจเหนือตลาดอย่างไม่เป็นธรรม (Abuse of Dominant Position) เช่น การบังคับขายผูกขาด หรือการตัดราคาสินค้าเพื่อฆ่าคู่แข่งรายเล็ก
3. ผลประโยชน์ที่คนไทยและ SME จะได้รับ
· เกิดนวัตกรรมและราคาสินค้าที่เป็นธรรม เมื่อไม่มีใครผูกขาด ตลาดจะบังคับให้เกิดการแข่งขัน สินค้าจะมีคุณภาพดีขึ้น ในราคาที่สมเหตุสมผลสำหรับผู้บริโภค
· สร้าง Opportunity Space สำหรับ SME เปิดโอกาสให้ธุรกิจขนาดกลางและเล็กสามารถเติบโต เข้าถึงช่องทางขาย และคว้าดีลใหญ่ ๆ ได้โดยไม่ถูกกลุ่มทุนใหญ่กีดกัน
· ดึงดูดเงินทุนต่างชาติ (FDI): นักลงทุนสากลมั่นใจที่จะมาลงทุนในไทย เพราะรู้ว่าจะได้รับความคุ้มครองทางกฎหมายเท่าเทียม ไม่ถูกเจ้าถิ่นหรือทุนผูกขาดรังแก
แหล่งอ้างอิง
· OECD. (2025). OECD Competition Assessment Reviews: Thailand. OECD Publishing, Paris.
· OECD. (2026). Recommendation of the Council on Competitive Neutrality. OECD Legal Instruments.
· สำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.). (2569)
· กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ. (2569)
