กระแสความนิยมผลไม้ไทยในตลาดจีนยังคงร้อนแรง โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลตรุษจีนที่ความต้องการบริโภคพุ่งสูง ล่าสุดด่านเทียนเป่า ในแคว้นปกครองตนเองเหวินซาน มณฑลอวิ๋นหนาน (ยูนนาน) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน ได้รับรองขบวนรถบรรทุกผลไม้สดจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จำนวนมาก โดยมี “ทุเรียน” และ “ลำไย” เป็นสินค้าหลัก ก่อนกระจายสู่ตลาดสำคัญทั่วประเทศเพื่อรองรับเทศกาลปีใหม่ตามปฏิทินจีน
จางเจียชิ่ง ผู้จัดการทั่วไปบริษัทการค้าข้ามพรมแดนแห่งหนึ่ง เปิดเผยว่า เทศกาลตรุษจีนถือเป็นฤดูทองของผลไม้จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะทุเรียนสดที่ได้รับความนิยมสูง หลังจากทางการจีนปรับปรุงขั้นตอนพิธีการศุลกากรให้รวดเร็วขึ้น ส่งผลให้ธุรกิจนำเข้าคึกคักกว่าเดิม ปัจจุบันบริษัทนำเข้าทุเรียนสดด้วยรถบรรทุกห้องเย็นวันละกว่า 100 คัน กระจายตรงสู่มหานครหลักอย่างปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ และฉงชิ่ง
ข้อมูลจากศุลกากรด่านเทียนเป่าระบุว่า เฉพาะเดือนมกราคมที่ผ่านมา มีการนำเข้าผลไม้จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รวม 9,800 ตัน เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 214 เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า สะท้อนดีมานด์ที่ขยายตัวอย่างก้าวกระโดด
ด่านเทียนเป่า ยังเร่งพัฒนาระบบพิธีการศุลกากรอัจฉริยะ เปิดบริการ “ช่องทางสีเขียว” สำหรับสินค้าเกษตรสด เพื่อรักษาความสดใหม่ของผลผลิต โดยใช้ระบบติดตามแบบเรียลไทม์ตั้งแต่รถบรรทุกเข้าสู่ด่านจนถึงขั้นตอนตรวจสอบ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพได้มากกว่าร้อยละ 40 ส่งผลให้ผลไม้ไทยสามารถเข้าสู่ตลาดจีนได้รวดเร็วและคงคุณภาพความสด
ด้านตลาดค้าผลไม้ในเมืองผิงเสียง เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ซึ่งเป็นอีกศูนย์กลางกระจายผลไม้จากอาเซียน หวงชุนเหลียน เจ้าของร้านจำหน่ายสินค้าอาเซียน เปิดเผยว่า ช่วงก่อนตรุษจีนคำสั่งซื้อเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยเฉพาะ “ทุเรียนหมอนทอง” และ “ส้มโอไทย” ที่กลายเป็นสินค้ายอดนิยมสำหรับไหว้เจ้าและมอบเป็นของขวัญ สอดรับพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ที่นิยมสั่งซื้อผ่านอีคอมเมิร์ซและไลฟ์สตรีมมิง ทำให้ผลไม้ไทยเข้าถึงผู้บริโภคได้ง่ายเพียงคลิกเดียว
จีนถือเป็นหนึ่งในตลาดบริโภคผลไม้ขนาดใหญ่ที่สุดของโลก
ในปี 2025 มูลค่าการนำเข้าและส่งออกผลไม้รวมอยู่ที่ 2.52 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่มูลค่านำเข้าอยู่ที่ 1.89 หมื่นล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.7 และปริมาณนำเข้าสูงถึง 9.032 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 17.5
“ทุเรียนสด” เป็นดาวเด่นของตลาด
จีนมีการนำเข้า 1.868 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 19.7 คิดเป็นมูลค่า 7.49 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 7.1 ซึ่งไทยและเวียดนามเป็นแหล่งส่งออกหลัก โดยไทยยังคงครองภาพลักษณ์คุณภาพระดับพรีเมียมในสายตาผู้บริโภคจีน
“ด่านโหย่วอี้กวน”เขตกว่างซี ประตูหลักของผลไม้อาเซียนสู่จีน
ปี 2025 มีการนำเข้าสินค้าเกษตรผ่านด่านนี้มูลค่า 2.59 หมื่นล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 24.3 ในจำนวนนี้เป็นผลไม้มูลค่า 2.45 หมื่นล้านหยวน เพิ่มขึ้นร้อยละ 22.5 และมีการนำเข้าทุเรียนสูงถึง 7.87 แสนตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 34.3
ด่านโหย่วอี้กวนยังใช้ระบบพิธีการศุลกากรแบบเร่งด่วนเวอร์ชัน 3.0 ลดระยะเวลาตรวจสอบรถบรรทุกเหลือเพียงประมาณ 15 วินาที เพิ่มประสิทธิภาพถึงร้อยละ 75 และลดขั้นตอนเอกสารกระดาษ ช่วยให้ผลไม้สดจากไทยและอาเซียนเข้าสู่ตลาดจีนได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า “ผลไม้ไทย” โดยเฉพาะทุเรียนหมอนทอง ส้มโอ และผลไม้คุณภาพอื่นๆ ยังคงครองใจผู้บริโภคจีนอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางระบบโลจิสติกส์และพิธีการศุลกากรที่ทันสมัย ซึ่งเป็นแรงหนุนสำคัญให้ผลไม้ไทยขยายส่วนแบ่งตลาดในจีนได้อย่างแข็งแกร่ง โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสำคัญอย่างตรุษจีนที่กำลังกลายเป็นฤดูกาลทองของเกษตรกรไทยอย่างแท้จริง
