พาณิชย์ลุยปราบเครื่องชั่งเถื่อนออนไลน์ เสี่ยงโกงน้ำหนัก บิดเบือนการค้า กระทบผู้บริโภควงกว้าง
ในยุคที่การค้าออนไลน์เติบโตอย่างรวดเร็ว ความน่าเชื่อถือในการซื้อขายสินค้าไม่ได้อยู่แค่ “ราคา” หรือ “ความรวดเร็วในการจัดส่ง” แต่ยังรวมถึง “ความถูกต้องของปริมาณสินค้า” โดยเฉพาะสินค้าที่ซื้อขายตามน้ำหนัก ซึ่ง “เครื่องชั่ง” กลายเป็นหัวใจสำคัญของความเป็นธรรมทางการค้า หากขาดการควบคุม อาจนำไปสู่การเอาเปรียบผู้บริโภคโดยไม่รู้ตัว และบิดเบือนกลไกราคาในตลาด
ล่าสุด กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ เดินหน้าปราบปรามการจำหน่ายเครื่องชั่งดิจิทัลที่ไม่ได้มาตรฐานผ่านช่องทางออนไลน์ หลังพบการลักลอบขายเพิ่มขึ้น เสี่ยงต่อการโกงน้ำหนักและสร้างความเสียหายต่อทั้งผู้บริโภคและผู้ประกอบการที่ปฏิบัติตามกฎหมาย
ญาณี ศรีมณี รองอธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า กรมให้ความสำคัญกับการกำกับดูแลการซื้อขายสินค้าให้เกิดความเป็นธรรม โดยเฉพาะในช่วงที่ราคาสินค้ามีความผันผวน ผู้บริโภคต้องได้รับสินค้าที่มีปริมาณครบถ้วนตามจริง การใช้เครื่องชั่งที่ได้มาตรฐานจึงเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นในระบบการค้า
ทั้งนี้ กองชั่งตวงวัดได้เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบเครื่องชั่งที่ใช้ในทางการค้าอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการจำหน่ายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ซึ่งพบว่ามีการลักลอบขายเครื่องชั่งที่ไม่ได้รับการรับรอง และมีความเสี่ยงทำให้น้ำหนักคลาดเคลื่อน
จากการบูรณาการร่วมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ สำนักงานสาขาชั่งตวงวัดเขต 1-7 เชียงราย ได้วางแผนล่อซื้อและเข้าตรวจสอบผู้จำหน่ายเครื่องชั่งผ่านเฟซบุ๊กในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2569 พบว่าเครื่องชั่งดังกล่าวไม่มีเครื่องหมายคำรับรองจากพนักงานเจ้าหน้าที่ และไม่ผ่านการตรวจสอบความถูกต้องตามกฎหมาย จึงได้ตรวจยึดของกลางจำนวน 32 เครื่อง เพื่อดำเนินคดีตามพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
สำหรับเครื่องชั่งที่ถูกต้องตามกฎหมาย จะต้องมีเครื่องหมายคำรับรองในลักษณะซีล (Seal) จากพนักงานเจ้าหน้าที่ และมีสติ๊กเกอร์ QR Code เพื่อให้สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาและสถานะการรับรองได้อย่างโปร่งใส อีกทั้งเมื่อมีการนำไปใช้งาน เจ้าหน้าที่จะเข้าตรวจสอบความเที่ยงตรงเป็นประจำทุกปี พร้อมติดสติ๊กเกอร์รับรองประจำปี เพื่อยืนยันความแม่นยำตามมาตรฐาน
ญาณี ระบุว่า การใช้เครื่องชั่งที่ไม่ได้มาตรฐาน อาจทำให้ผู้บริโภคได้รับสินค้าไม่ครบตามน้ำหนักจริง แม้จะชำระเงินเต็มจำนวน ส่งผลให้เกิดความเสียหายสะสมในวงกว้าง และยังบิดเบือนกลไกราคาในตลาด กระทบต่อผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้อง ขณะเดียวกัน เครื่องชั่งที่ไม่ได้รับการรับรองมักมีคุณภาพต่ำ อายุการใช้งานสั้น และเสี่ยงชำรุดง่าย ทำให้ผู้ค้าแบกรับต้นทุนเพิ่มขึ้นในระยะยาว
กรมการค้าภายในจึงขอความร่วมมือผู้ประกอบการให้เลือกใช้และจำหน่ายเฉพาะเครื่องชั่งที่ได้รับการรับรองตามกฎหมาย โดยผู้ฝ่าฝืนมีโทษทั้งจำคุกและปรับ อาทิ การจำหน่ายเครื่องชั่งโดยไม่มีหนังสือรับรองประกอบธุรกิจ มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และการจำหน่ายเครื่องชั่งที่ไม่มีคำรับรอง มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ทั้งนี้ กรมจะเดินหน้าตรวจสอบอย่างเข้มงวดทั้งในตลาดสด ห้างสรรพสินค้า และแพลตฟอร์มออนไลน์อย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับมาตรฐานการค้าไทย และคุ้มครองผู้บริโภค หากพบการใช้เครื่องชั่งไม่ได้มาตรฐานหรือเข้าข่ายโกงน้ำหนัก สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน 1569 หรือสำนักงานชั่งตวงวัดทั่วประเทศ เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าดำเนินการตามกฎหมายต่อไป
